10/09/2026, 13:18:03
शुक्रबार, असोज २३, २०८३

भोटेकोशी विपत्तिको वेदना: त्रासदी, स्मृति र प्रश्न बोकेको ‘मौन त्रिशूली’


काठमाडौं, भदौ २९ गते । २०८३ भदौ १० गतेको बिहान भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी ‘हिमाली सुनामी‘ले नेपालले पछिल्ला वर्षहरूमा भोगेको सबैभन्दा भयावह मानवीय विपत्तिको रूप लियो। उर्लिएको बाढीले नदी किनारका घर, बस्ती, सडक, पुल र निर्माणस्थल मात्र बगाएन; मानिसहरूका वर्षौँका भरोसा, स्मृति र भविष्यसमेत एकैछिनमा माटो र भग्नावशेषमा परिणत गरिदियो।

“भोटेकोशी सुस्तायो, त्रिशूली आज रोयो
बगाएर बस्तीहरू, सपना कसले खोस्यो?
हराएका आत्मालाई, शान्ति मिलोस् आकाशमा
हाम्रो आँसु बगिरहन्छ, सम्झनाको बासमा…
”

भोटेकोशीबाट सुरु भई त्रिशूली हुँदै नारायणीसम्म फैलिएको यो विध्वंशले हजारौँको अकाल मृत्यु र बेपत्ताको कहालीलाग्दो कथा छाडेर गएको छ। बाढीपछि नदी किनारमा शवहरूको खोजी गरिएका ती कारुणिक दृश्यहरू नेपाल र नेपालीका लागि लामो समयसम्म बिर्सन नसकिने एउटा त्रासदीपूर्ण छाप बनेका छन्।

“उज्यालो त्यो बिहानीमा, कालो बादल छायो
छिनभरमै पहिरोले, जीवन सबै लग्यो
कोही हराए नदीतिर, कोही ओतबिहीन भए
बिछोडिएका आफन्तलाई, ईश्वरले बाटो देखाऊन्…
”

यही बाढीको प्रतिध्वनि, पीडा र गहिरो शोकलाई समेटेर गीतकार / संगीतकार सुमन श्रेष्ठले आफ्नो नयाँ गीत ‘मौन त्रिशूली’ सार्वजनिक गर्नुभएको छ। भोटेकोशीको बाढीले मानिसका धेरै संरचना र सपनाहरू बगाएर लगे पनि समाज, राज्य र भविष्यका लागि भने अनेकौँ अनुत्तरित प्रश्नहरू छाडेर गएको छ।

“दुःखको यो अँध्यारोमा, हातमा हात मिलाऔँ
टुटेका यी मुटुहरूलाई, मायाले अङ्गालौँ
गएका ती प्यारालाई, नमन गर्छौँ टाढाबाट
फर्किएर आऊन् आशा, फेरि हाम्रो गाउँमा…
”

भोटेकोशी विपत्तिको मुख्य विवरण

विषय / पक्ष मुख्य विवरण
घटना र समय २०८३ भदौ १० गते बिहान भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढी (हिमाली सुनामी)।
प्रभावित क्षेत्रहरू भोटेकोशी, त्रिशूली हुँदै नारायणी नदी किनारका बस्ती, सडक, पुल र निर्माणस्थल।
मानवीय क्षति हजारौँको अकाल मृत्यु र मानिसहरू बेपत्ता भएको कहालीलाग्दो अवस्था।
सांस्कृतिक/सङ्गीतिक अभिव्यक्ति बाढीको त्रासदीमा आधारित सुमन श्रेष्ठको गीत ‘मौन त्रिशूली’ सार्वजनिक।
मुख्य असर भौतिक संरचना र जीवनशैलीको सर्वस्व विनाश तथा दीर्घकालीन शोक र प्रश्नहरू।