चारदिने तीज पर्व आजदेखि सुरु: नेपाली नारीले शक्ति प्राप्तिका लागि दर खाँदै

काठमाडौँ, भदौ २८ गते । नेपाली नारीहरूको महान् पर्व हरितालिका (तीज) आज (भाद्र शुक्ल द्वितीयाका दिन) दर खाएसँगै औपचारिक रूपमा सुरु हुँदैछ।

सोमबार तृतीयाका दिन बस्ने नीराहार व्रतका लागि शक्ति प्राप्त गर्न आज माइती तथा दाजुभाइले छोरी, चेली र दिदीबहिनीलाई बोलाएर दूधबाट बनेका शुद्ध तथा आडिलो परिकार खुवाउने परम्परा रहेको छ। यो पर्व भाद्र शुक्ल द्वितीयादेखि सुरु भई ऋषि पञ्चमीका दिन सप्तऋषिको पूजा-आजा गरेपछि समापन हुन्छ।

पौराणिक मान्यता अनुसार सत्ययुगमा हिमालयपुत्री पार्वतीलाई पिताले विष्णुसँग विवाह गरिदिन खोजेपछि साथीहरूले उनलाई हरण गरेर लुकाएका थिए। सोही स्थानमा पार्वतीले नीराहार व्रत बसी महादेवलाई पतिका रूपमा प्राप्त गरेको स्मरणमा हरितालिका तीज मनाउने गरिएको हो।

तीजको अवसरमा महिलाहरूले वर्षभरिका दुःख, पीर र वेदनाहरूलाई गीतका माध्यमबाट पोख्ने गर्छन् भने पशुपतिनाथ लगायत देशभरका शिवालयहरूमा महिला बर्तालुहरूको ठूलो घुइँचो लाग्ने गर्छ।

पछिल्ला वर्षहरूमा महिनौँ अघिदेखि दर खाने, गर-गहना तथा पोसाक प्रदर्शन गर्ने र तडक-भडक गर्ने जस्ता विकृति बढेकोमा संस्कृतिविद् तथा समाजशास्त्रीहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

धर्मशास्त्रविद्हरूका अनुसार भाद्र शुक्ल द्वितीयाको बेलुकी मात्र शास्त्रीय रूपमा दर खाने समय तोकिएको छ। यस्ता भड्किला र प्रदर्शनकारी गतिविधिले तीजको मौलिकता र धर्मशास्त्रीय मान्यतालाई ओझेलमा पार्ने भएकाले विकृति रोक्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ।

हरितालिका (तीज) पर्वको मुख्य सारसंक्षेप