09/14/2026, 10:36:15
सोमबार, भदौ २९, २०८३

महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको ६७ औँ स्मृति दिवस: साहित्यमा अविस्मरणीय योगदानको स्मरण


काठमाडौँ, भदौ २९ गते । नेपाली साहित्यका विराट प्रतिभा महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको ६७ औँ स्मृति दिवस विभिन्न कार्यक्रमका साथ मनाइँदैछ।

यसै अवसरमा नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानले पहिलोपटक महाकवि देवकोटा सङ्ग्रहालय मैतीदेवीमा ‘महाकवि देवकोटा मिथ र यथार्थ’ विषयक विशेष गोष्ठीको आयोजना गरेको छ।

विसं १९६६ कार्तिक कृष्ण औँसीका दिन जन्मनुभएका देवकोटाको २०१६ साल भदौ २९ गते निधन भएको थियो। सयभन्दा बढी कृतिहरूमार्फत नेपाली साहित्यलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउनुभएका देवकोटाको ‘मुनामदन’ नेपाली भाषामा हालसम्म सबैभन्दा बढी बिकेको पुस्तक हो।

स्वच्छन्दतावादी–प्रगतिवादी धाराका प्रवर्तक देवकोटाका रचनामा मानवतावाद, प्रकृतिप्रेम र क्रान्तिकारिता झल्कन्छ। उहाँले ३ महिनामा ‘शाकुन्तल’ महाकाव्य, १० दिनमा ‘सुलोचना’ महाकाव्य र एकै दिनमा ‘कुञ्जिनी’ खण्डकाव्य रचना गरी आफ्नो अद्भुत प्रतिभा प्रदर्शन गर्नुभएको थियो।

साहित्यका अतिरिक्त विसं २०१६ मा शिक्षा मन्त्री हुँदा देशभर नेपाली भाषा अनिवार्य गराउनु र नेपाल प्रज्ञा-प्रतिष्ठानको स्थापनामा योगदान पुर्‍याउनु उहाँको महत्त्वपूर्ण देन हो। चरम आर्थिक अभाव, पारिवारिक वियोग र राजनीतिक सक्रियताका बिच पनि उच्चस्तरीय साहित्य सिर्जना गर्नुभएका देवकोटालाई भारतीय महापण्डित राहुल साङ्कृत्यायन र नाट्यसम्राट बालकृष्ण समले उच्च सम्मान व्यक्त गर्नुभएको थियो।

महाकवि देवकोटा र स्मृति दिवसका मुख्य विवरण

विषय / पक्षमुख्य विवरण
अवसरमहाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको ६७ औँ स्मृति दिवस
प्रज्ञा प्रतिष्ठानको कार्यक्रममैतीदेवी सङ्ग्रहालयमा ‘महाकवि देवकोटा मिथ र यथार्थ’ विषयक गोष्ठी
प्रसिद्ध कृतिहरू‘मुनामदन’, ‘शाकुन्तल’, ‘सुलोचना’, ‘कुञ्जिनी’, ‘पागल’ (कविता) आदि
अद्भुत लेखन क्षमता३ महिनामा शाकुन्तल, १० दिनमा सुलोचना र १ दिनमा कुञ्जिनी रचना
महत्त्वपूर्ण योगदानदेशभर नेपाली भाषा अनिवार्य गराएको र प्रज्ञा-प्रतिष्ठान स्थापनामा नेतृत्व
साहित्यिक धारास्वच्छन्दतावादी–प्रगतिवादी (मानवतावाद, प्रकृतिप्रेम र क्रान्तिकारिता)