रुकुम पश्चिमको ‘स्यार्पु ताल’ : मनमोहक सुन्दरताले पर्यटक आकर्षित

रुकुम पश्चिम, साउन २९ गते । रुकुमपश्चिमको प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा रहेको स्यार्पु ताल यतिबेला पानीले टम्म भरिएर भरिपूर्ण भएको छ। बाँफिकोट गाउँपालिका वडा नं. ३ र ५ मा २.६ वर्गकिलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको यो ताल बर्खायामका कारण पानीको सतह बढेसँगै अझ आकर्षक र मनोरम देखिएको हो।

सिमैछरी लेकबाट दादुरे हुँदै झर्ने निश्चल अनि सफा पानीले तालको प्राकृतिक सौन्दर्यलाई अझ तिखारेको छ। स्यार्पुगाउँ र दहगाउँको काखमा अवस्थित यो ताल र यस वरपरको हरियाली दृश्यले त्यहाँ पुग्ने जोकोही पर्यटकलाई लोभ्याउने गरेको छ। रुकुम पश्चिमको सदरमुकाम खलंगा (मुसिकोट) बाट करिब २१ देखि ३५ किलोमिटरको मौसमी सडक दूरी पार गरेर बाँफिकोटस्थित स्यार्पुताल पुग्न सकिन्छ।

तालको सुन्दर र कञ्चन दृश्य अवलोकन गर्न तथा तालमा नौकाविहारको आनन्द लिनका लागि यतिबेला आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरूको चहलपहल बढ्न थालेको छ। प्राकृतिक सौन्दर्यले परिपूर्ण स्यार्पुताल रुकुमपश्चिमकै प्रमुख पर्यटकीय र आकर्षक गन्तव्यका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ।

स्यार्पु तालसम्बन्धी मुख्य तथ्य तथा विशेषताहरू

भौगोलिक अवस्था तथा उचाइ
अवस्थिति: रुकुम पश्चिम जिल्लाको बाँफिकोट गाउँपालिका (वडा नं. ३ र ५)।
उचाइ: समुद्री सतहबाट लगभग १,३७२ देखि १,४४२ मिटरसम्मको उचाइमा अवस्थित।
क्षेत्रफल तथा गहिराइ: करिब २.६ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको यस तालको गहिराइ सुक्खा याममा करिब ५ मिटर र वर्षायाममा १३ मिटरसम्म पुग्छ।

प्राकृतिक तथा पर्यटकीय आकर्षण
मुख्य जलस्रोत: सिमैछरी लेकबाट दादुरे हुँदै आउने कञ्चन पानी र खारखोला यस तालका मुख्य स्रोत हुन्। यसको निकास भेरी नदीमा पुगेर मिसिन्छ।
नौकाविहार र माछापालन: पर्यटकीय दृष्टिकोणले यहाँ नौकाविहार (Boating) लोकप्रिय छ। साथै, उच्च हिमाली/पहाडी क्षेत्रको व्यावसायिक माछापालनका लागि पनि यो ताल चर्चित छ।
भ्यू टावर: ताल र वरपरको मनोरम दृश्य अवलोकनका लागि नेपाली सेनाको सहयोगमा अवलोकन टावर (Observation Tower) समेत निर्माण गरिएको छ।

स्थानीय किंवदन्ती तथा पौराणिक मान्यता

स्यार्पुतालको उत्पत्तिबारे स्थानीयस्तरमा विभिन्न रोचक किंवदन्तीहरू सुन्न पाइन्छ:

भीमसेन र सर्पको कथा: द्वापर युगमा महाभारतका पाँच पाण्डवमध्येका माइला भाइ भीमसेन यस क्षेत्रमा आउँदा खारखोलामा सिरान लगाएर सुतेका थिए। उनी सुतेको आकार र पछि एउटा ठूलो सर्पलाई लखेट्दा बनेको संरचनाका कारण तालको आकार मानिसले खुट्टा खुम्च्याएर सुतेको वा सर्पजस्तै घुमाउरो देखिएको भन्ने जनविश्वास छ।

बुढीआमा र भक्तिको कथा: प्राचीन कालमा प्वाडे मगरहरूको बस्तीमा एक साधु/भक्ति बास माग्न आउँदा कसैले बास नदिएको तर गाउँकी एक विपन्न बुढीआमाले मात्र बास र भुसको आधा रोटी दिएकी थिइन्। पछि पूरै गाउँ पहिरो र जलमग्न भई तालमा परिणत भयो भने ती बुढीआमा मात्र जोगिइन् भन्ने अर्को लोककथा पनि प्रचलित छ।