पीएचपी (PHP)मा सुरक्षा जोखिम देखिएपछि बैंक तथा सरकारी वेबसाइटहरू अस्थायी रूपमा बन्द

काठमाडौँ, कात्तिक ६ गते । बैंक तथा वित्तीय संस्था, कर्मचारी सञ्चय कोष, सामाजिक सुरक्षा कोषलगायत विभिन्न सरकारी निकायका वेबसाइटहरू अस्थायी रूपमा बन्द भएका छन्। वेबसाइट सञ्चालनमा प्रयोग हुने सर्भर-साइड प्रोग्रामिङ भाषा पीएचपी (PHP) मा गम्भीर सुरक्षा जोखिम देखिएपछि सम्भावित आक्रमणबाट जोगिन यो कदम चालिएको हो।

नेपाल राष्ट्र बैंकले एक सूचना जारी गर्दै भुक्तानी प्रणाली सञ्चालक, सेवा प्रदायक र रेमिट्यान्स कम्पनीहरूलाई पनि सुरक्षा सतर्कता अपनाउन र प्रणाली अद्यावधिक गर्न निर्देशन दिएको छ। राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता गुरुप्रसाद पौडेलका अनुसार एआई मोडेलहरूको सहयोगमा कोड परीक्षण गर्दा उक्त प्रविधिमा कमजोरी भेटिएको हो।

अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षा निकाय (एनएसए) ले समेत अक्टोबर २१ मा सूचना जारी गर्दै प्रभावित प्रणालीमा तत्काल सुरक्षा उपाय अपनाउन वा जोखिमयुक्त सेवा अस्थायी रूपमा अफलाइन राख्न सुझाव दिएको थियो। सोही सुझाव र सुरक्षा सतर्कताका आधारमा नेपालमा पनि वेबसाइटहरू बन्द गरिएका हुन्।

वेबसाइट बन्द हुँदा ग्राहकहरूलाई ब्याजदर, सेवा शुल्क, शाखा तथा एटीएमको विवरण र अनलाइन आवेदनजस्ता सूचना प्राप्त गर्नमा केही असुविधा भए पनि समग्र बैंकिङ कारोबार भने नरोकिएको नेपाल बैंकर्स संघका अध्यक्ष सन्तोष कोइरालाले स्पष्ट पार्नुभएको छ। क्युआर (QR) कोड, मोबाइल बैंकिङलगायतका मुख्य सेवाहरू सुचारु नै रहेका छन् र केही संस्थाले जोखिम मूल्यांकन गरी वेबसाइटहरू पुनः सञ्चालनमा ल्याइसकेका छन्।

यो समस्या नेपालमा मात्र सीमित नरही पीएचपी प्रविधि प्रयोग गर्ने विश्वका अन्य निकायहरूमा समेत देखिएको छ। वेबसाइट बन्द हुनुको अर्थ ती ह्याक भइसकेका हुन् भन्ने नभई सम्भावित दुरुपयोग रोक्न र सुरक्षा प्रणालीलाई सबल बनाउन चालिएको सावधानीपूर्वकको अस्थायी कदम मात्रै हो। हालसम्म ग्राहकको सूचना वा आर्थिक कारोबारमा कुनै पनि किसिमको हानि–नोक्सानी नभएको सम्बन्धित निकायहरूले जनाएका छन्।