आइटियु महासम्मेलनमा नेपालको अर्थपूर्ण सहभागिता : डिजिटल डिभाइड कम गर्न र प्रविधि साझेदारीमा जोड

काठमाडौँ, कात्तिक २७ गते । सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री डा. विक्रम तिमिल्सिनाले अन्तरराष्ट्रिय दूरसञ्चार सङ्घ (आइटियु) को महासम्मेलन (आइटियु पिपी–२६) मा नेपालले अत्यन्त अर्थपूर्ण र प्रभावकारी सहभागिता जनाएको स्पष्ट पार्नुभएको छ।

कतारको दोहामा जारी उक्त विश्व सम्मेलनमा सहभागी भएर त्रिभुवन अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलमा स्वदेश फिर्तिको क्रममा आयोजित पत्रकार भेटघाटका दौरान मन्त्री तिमिल्सिनाले उदीयमान प्रविधिको प्रयोगमार्फत विकासशील राष्ट्रहरूमा देखिएको ‘डिजिटल डिभाइड’ (डिजिटल विभाजन) लाई कम गर्ने र प्रविधिको पहुँच बढाउने विषयमा नेपालले आफ्नो बलियो धारणा राख¬एको जानकारी दिनुभयो।

सम्मेलनको सिलसिलामा मन्त्री तिमिल्सिनाले मलेसिया, इस्टोनिया, कतार, चीन, भारत तथा रुससहितका देशका उच्चस्तरीय मन्त्री तथा प्रतिनिधिहरूसँग द्विपक्षीय भेटवार्ता गर्नुभएको थियो।

सूचना प्रविधि र टेलिकम क्षेत्रमा उल्लेखनीय प्रगति हासिल गरेका यी राष्ट्रहरूसँग नेपालको आवश्यकता र रुचिअनुसार आगामी दिनमा डिजिटल रूपान्तरण, प्राविधिक ज्ञान तथा साझेदारी अभिवृद्धि गर्ने विषयमा व्यापक विचारविमर्श भएको उहाँले बताउनुभयो। विशेष गरी बाढी, पहिरो र भूकम्पजस्ता प्राकृतिक विपद्का बेला सञ्चार प्रणालीलाई कसरी निर्वाध रूपमा चालु राख्ने र आपत्कालीन सञ्चारको भूमिकालाई कसरी प्रभावकारी बनाउने भन्ने बारेमा पनि सम्मेलनमा गम्भीर छलफल भएको थियो।

विश्वव्यापी रूपमा भइरहेको डिजिटल रूपान्तरणले नयाँ अवसरहरू सिर्जना गरे तापनि कम्प्युटिङ क्षमता, दक्ष जनशक्ति, लगानी र प्रविधिमा असमान पहुँचका कारण विकासोन्मुख मुलुकहरू थप पछाडि पर्ने जोखिम रहेको मन्त्री तिमिल्सिनाले औँल्याउनुभयो।

कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) र फाइभजी लगायत उदीयमान प्रविधिको असमान प्रयोगले नयाँ प्रकारको डिजिटल विभाजन सिर्जना गरिरहेको बताउँदै उहाँले विकासोन्मुख तथा अल्पविकसित मुलुकलाई लक्षित प्राविधिक सहायता, प्रविधि हस्तान्तरण र सहुलियतपूर्ण वित्तीय सहयोगको खाँचोमाथि जोड दिनुभयो।

आइटियुले विश्वव्यापी दूरसञ्चार क्षेत्रको नीति निर्माणमा खेल्दै आएको भूमिकाको सराहना गर्दै नेपालले यस मञ्चमार्फत आफ्ना हित र चासोहरूलाई स्पष्ट रूपमा राखेको छ। यस प्रकारका अन्तरराष्ट्रिय सहकार्य र मञ्चहरूले नेपालको डिजिटल पूर्वाधार विकास र सुशासनमा थप मद्दत पुग्ने विश्वास लिइएको छ।