गर्मीका कारण ५० हजारभन्दा बढीको मृत्यु, दुई तिहाइ मृत्युमा जलवायु परिवर्तन जिम्मेवार

काठमाडौँ, कात्तिक ६ गते । यस वर्षको गर्मीयाममा युरोपमा अत्यधिक तापक्रमका कारण ५० हजार ३९१ जनाको मृत्यु भएको छ भने तीमध्ये करिब दुई तिहाइ मृत्युमा मानव गतिविधिबाट उत्पन्न जलवायु परिवर्तन प्रत्यक्ष रूपमा जिम्मेवार रहेको एक नयाँ अध्ययनले देखाएको छ।

अनुसन्धानकर्ताहरूले जुनदेखि अगस्टसम्म युरोपका ८५४ सहरमा गरेको अध्ययन अनुसार ३२ हजार ६१९ जनाको मृत्यु जलवायु परिवर्तनका कारण बढेको तापक्रमसँग जोडिएको छ। यो संख्या सन् २०२२ को गर्मीयाममा भएको २९ हजार ४८० मृत्युको तुलनामा ७१ प्रतिशतले बढी हो। अध्ययनमा युरोपको करिब ४० प्रतिशत जनसङ्ख्या मात्रै समेटिएकाले वास्तविक मृतकको संख्या अझ धेरै हुन सक्ने अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।

इम्पेरियल कलेज लन्डनकी जलवायु वैज्ञानिक तथा प्रमुख लेखक क्लेयर बार्न्सका अनुसार जीवाश्म इन्धनको प्रयोगबाट बढेको तापक्रमले सामान्य गर्मीलाई समेत खतरनाक र ज्यानै लिन सक्ने अवस्थामा पुर्‍याएको छ। युरोपको तापक्रम औद्योगिक युगअघिको तुलनामा २.५ डिग्री सेल्सियस बढिसकेको छ भने यसपटक केही सहरमा तापक्रम सामान्यभन्दा १२ डिग्री सेल्सियससम्म बढी पुगेको थियो।

अत्यधिक गर्मीका कारण सबैभन्दा बढी मानवीय क्षति इटाली, फ्रान्स, स्पेन र जर्मनीमा भएको छ। मृतकमध्ये आधाभन्दा बढी ८५ वर्ष वा सोभन्दा बढी उमेरका रहेका छन् भने २० देखि ४४ वर्ष उमेर समूहका ८०० भन्दा बढी युवाहरूले पनि ज्यान गुमाएका छन्।

अनुसन्धानकर्ताहरूले जलवायु परिवर्तन नभएको अवस्थाको कम्प्युटर नमूना र वास्तविक तथ्यांक तुलना गरेर यो निष्कर्ष निकालेका हुन्। अध्ययनले सन् २००० को दशकको सुरुआतमा गर्मीसम्बन्धी मृत्युमा जलवायु परिवर्तनको हिस्सा ४५ प्रतिशत रहेकामा अहिले बढेर ६५ प्रतिशत पुगेको देखाएको छ।

यस आपतकालीन अवस्थाबाट बच्न गर्मीको पूर्वचेतावनी प्रणालीको विकास, शीतलन सुविधामा पहुँच बढाउनुका साथै जलवायु परिवर्तनको मूल कारण बनेको जीवाश्म इन्धनको प्रयोग तत्काल घटाउनुपर्ने विज्ञहरूको जोड रहेको छ।