भोटेकोशीको बाढीले दिएको पीडा—विपद्मा राज्यको परीक्षा

काठमाडौँ, भदौ १० गते ।

भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीले रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा पुर्‍याएको क्षति केवल भौतिक संरचनाको विनाश होइन, यो धेरै परिवारको जीवनमा परेको गहिरो चोट हो। सम्पर्कविहीन भएका नागरिक, पर्यटक, सुरक्षाकर्मी र यात्रुहरूको खबरले आज सिंगो देशलाई स्तब्ध बनाएको छ।

बाढीले सडक, पुल, जलविद्युत् आयोजना, प्रहरी कार्यालय, व्यापारिक तथा बैंकिङ संरचना बगाएको छ। तर यी संरचना फेरि निर्माण गर्न सकिन्छ। तर बाढीले खोसेका जीवन फर्काउन सकिँदैन। यही पीडा आजको सबैभन्दा ठूलो सत्य हो।

विपद्को यस्तो समयमा तथ्यांकभन्दा मानिसको जीवन महत्वपूर्ण हुन्छ। उद्धारको पर्खाइमा रहेका नागरिकलाई तत्काल सुरक्षित स्थानमा पुर्‍याउनु, घाइतेको उपचार गर्नु र सम्पर्कविहीनहरूको खोजी तीव्र बनाउनु राज्यको पहिलो जिम्मेवारी हो।

विशेषगरी दुर्गम तथा जोखिमयुक्त क्षेत्रमा विपद् पूर्वतयारी कति पर्याप्त थियो भन्ने प्रश्न पनि उठेको छ। हरेक वर्ष बाढी, पहिरो र डुबानको जोखिम दोहोरिँदा पनि पूर्वसूचना प्रणाली, सुरक्षित आश्रयस्थल, उद्धार सामग्री र आपत्कालीन यातायातको तयारी कमजोर देखिनु गम्भीर विषय हो।

अहिले दोषारोपण गर्ने समय होइन। अहिले हातेमालो गर्ने समय हो। नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी, स्वास्थ्यकर्मी, स्थानीय तह, स्वयंसेवक र आम नागरिक सबै मिलेर उद्धार तथा राहतमा जुट्न आवश्यक छ।

सम्पर्कविहीन व्यक्तिहरूको परिवारमा अहिले प्रत्येक मिनेट आशा र पीडाबीच बितिरहेको छ। उनीहरूका लागि राज्यको एउटा फोन, एउटा उद्धार टोली र एउटा सुरक्षित खबर जीवनकै सबैभन्दा ठूलो आशा बन्न सक्छ।

सरकारले प्रभावित क्षेत्रलाई विपद् संकटग्रस्त क्षेत्र घोषणा गरेर मात्र आफ्नो दायित्व पूरा हुँदैन। उद्धारपछि राहत, राहतपछि पुनर्स्थापना र त्यसपछि दीर्घकालीन पुनर्निर्माणको स्पष्ट योजना आवश्यक छ।

आज भोटेकोशीले हामीलाई एउटा कठोर पाठ सिकाएको छ—प्रकृतिसँग लापरबाहीको मूल्य निकै महँगो हुन्छ। अब पनि हामीले विपद् व्यवस्थापनलाई औपचारिकता मात्र बनायौँ भने अर्को विपद्ले अझ ठूलो मूल्य चुकाउन बाध्य पार्न सक्छ।

सम्पर्कविहीन सबै नागरिक सकुशल भेटिऊन्। घाइतेहरूको शीघ्र स्वास्थ्यलाभ होस्। ज्यान गुमाउनेहरूप्रति हार्दिक श्रद्धाञ्जली तथा शोकसन्तप्त परिवारमा गहिरो समवेदना।

— सम्पादकीय, सेतोप्रेस