07/29/2026, 17:20:40
बुधबार, साउन १३, २०८३

नेपालका अस्पतालहरूमा डिजिटल क्रान्ति : आपतकालीन सेवा र अनलाइन प्रणालीले स्वास्थ्य सेवालाई बनाउँदै छ सहज


काठमाडौं । नेपालका स्वास्थ्य संस्थाहरूमा डिजिटल प्रविधिको प्रयोग तीव्र गतिमा बढ्दै गएको छ । विशेष गरी आपतकालीन सेवा (Emergency Services), अनलाइन अपोइन्टमेन्ट र बिरामी व्यवस्थापन प्रणालीलाई डिजिटल बनाउँदा सेवाग्राहीले सहजै जानकारी पाउन थालेका छन् ।

पछिल्लो समय राजधानीबाहेक मधेश प्रदेश लगायतका उप-महानगरपालिकाहरूमा रहेका अस्पतालहरूले पनि आफ्ना वेबसाइट र डिजिटल प्लेटफर्महरू दुई भाषा (नेपाली र अंग्रेजी) मा सञ्चालन गर्न थालेका छन् । यसले स्थानीय बासिन्दादेखि लिएर बाहिरबाट आउने बिरामीहरूलाई समेत डाक्टरको समयतालिका, आपतकालीन सम्पर्क नम्बर र विभिन्न विभागहरूको सेवाबारे स्पष्ट जानकारी लिन सहज भएको छ ।

स्वास्थ्य सूचना प्रविधि विज्ञहरूका अनुसार, अस्पतालका वेबसाइटहरूमा ‘ट्याब्ड इन्टरफेस’ (Tabbed Interface) जस्ता प्रयोगकर्तामैत्री डिजाइन अपनाउँदा बिरामीले चाहेको सेवा (जस्तै: इमर्जेन्सी, ओपीडी, वा प्रयोगशाला) एकै ठाउँमा छिटो फेला पार्न सक्छन् । “पहिले बिरामीहरू अस्पताल पुगेपछि मात्रै कुन वार्डमा के सेवा छ भनेर सोध्नुपर्थ्यो,” एक स्वास्थ्य प्रविधि विशेषज्ञले भने, “अब मोबाइल वा कम्प्युटरबाट नै आपतकालीन सेवाको पूर्ण विवरण, एम्बुलेन्स सम्पर्क र विशेषज्ञ डाक्टरको उपलब्धता थाहा पाउन सकिन्छ ।”

यद्यपि, यो डिजिटल संक्रमणमा केही चुनौतीहरू पनि छन् । ग्रामीण भेगमा इन्टरनेटको स्थिरता, स्वास्थ्यकर्मीहरूमा प्रविधिको प्रयोगसम्बन्धी तालिमको अभाव र प्रणालीको नियमित अपडेट नहुनु जस्ता समस्याहरू अझै कायमै छन् ।

तथापि, स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले ‘स्मार्ट हस्पिटल’ अवधारणालाई प्रोत्साहन गर्दै आएको छ । जसअन्तर्गत बिरामीको डिजिटल रेकर्ड (EHR), अनलाइन रिपोर्ट हेर्ने सुविधा र आपतकालीन अवस्थामा त्वरित प्रतिक्रिया दिन सक्ने प्रणाली विकासमा जोड दिइएको छ । विज्ञहरूका अनुसार, यो दिशामा अघि बढ्दा नेपालले छिमेकी देशहरूको तुलनामा स्वास्थ्य सेवाको पहुँच र गुणस्तरमा उल्लेख्य सुधार ल्याउन सक्छ ।