समस्याग्रस्त बाघको उद्धार र संरक्षणका लागि चितवनमा ‘टाइगर सेन्चुरी’ निर्माण गरिने

चितवन, भदौ २६ गते। नेपालमा बाघको सङ्ख्या वृद्धि भएसँगै मानव-वन्यजन्तु द्वन्द्व व्यवस्थापन र संरक्षणलाई थप प्रभावकारी बनाउन चितवनको देवनगरमा ‘टाइगर सेन्चुरी’ (खुला खोर) निर्माणको तयारी अगाडि बढाइएको छ।

राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागका अनुसार बुढा, घाइते वा प्राकृतिक रूपमा सिकार गर्न नसकी मानव बस्तीमा आक्रमण गर्ने ‘समस्याग्रस्त’ बाघहरूलाई प्राकृतिक वातावरणकै झल्को दिने गरी खुला क्षेत्रमा सुरक्षित रूपमा राख्न यो अवधारणा ल्याइएको हो।

चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रमा पर्ने देवनगरमा सीमित जङ्गल घेरेर, इलेक्ट्रिक फेन्स, अवलोकन मचान र पानीपोखरीसहितको आधुनिक संरचना बनाइनेछ। सरकारले ५ करोड रुपियाँको सुरुवाती बजेटबाट यस पूर्वाधारको काम थाल्न लागेको छ। निर्माण सम्पन्न भएपछि पर्यटकहरूले सुरक्षित सवारी साधनमा सफारी गरी वा मचानबाट बाघको अवलोकन गर्न पाउनेछन्।

हाल नेपालभर १९ वटा समस्याग्रस्त बाघहरू बन्द खोरमा छन्, जसमध्ये सबैभन्दा बढी ७ वटा चितवनमै रहेका छन्। सरकारले यस वर्ष खोरका बाघको आहाराका लागि बजेट वृद्धि गरी २४ लाख रुपियाँ पुर्‍याएको छ। सन् २०२२ मा ३५५ रहेको बाघको सङ्ख्या पछिल्लो सर्वेक्षण (२०८२) अनुसार बढेर ४२९ पुगेपछि बाघको वासस्थान क्षमता र व्यवस्थापन थप चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ।

‘टाइगर सेन्चुरी‘ तथा बाघ व्यवस्थापनको मुख्य विवरण: