नेपालमा ‘सेल ब्रोडकास्टिङ’ प्रविधि ल्याइँदै: सिमकार्ड नभए पनि मोबाइलमा आउनेछ विपत्को पूर्वसूचना

काठमाडौँ, भदौ २४ गते । नेपालमा प्राकृतिक विपत्को पूर्वसूचना प्रणालीलाई थप आधुनिक र प्रभावकारी बनाउन सरकारले ‘सेल ब्रोडकास्टिङ’ प्रविधि सञ्चालनको तयारी तीव्र पारेको छ।

राष्ट्रिय विपत् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण र नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणको संयुक्त समन्वयमा मोबाइलमा सिमकार्ड नभए पनि एकै पटक हजारौँ मानिसलाई पूर्वसूचना पठाउन मिल्ने यो प्रविधि ल्याउन लागिएको हो।

प्राधिकरणका प्रवक्ता शान्ति महतका अनुसार यसका लागि गठित कार्यदलले कार्यविधिलाई अन्तिम रूप दिइसकेको छ। बजेट व्यवस्थापन र अन्य आवश्यक प्रक्रिया पूरा भएपछि यो प्रणाली कार्यान्वयनमा आउनेछ।

‘सेल ब्रोडकास्टिङ’ को विशेषता र प्रभावकारिता

नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणका उपनिर्देशक विनोदचन्द्र श्रेष्ठका अनुसार यो प्रविधि सामान्य एसएमएसभन्दा निकै प्रभावकारी हुन्छ:

• सिमकार्ड नभए पनि सूचना: मोबाइल ‘अन’ रहेको तर सिमकार्ड नभएको अवस्थामा समेत नेटवर्क कभरेजभित्र रहेका जुनसुकै सेटमा सूचना पुग्छ।
• हेर्नैपर्ने बाध्यता: सन्देश नहेरेसम्म वा बन्द नगरेसम्म मोबाइलमा ‘पप अप’, भाइब्रेसन वा बिप साउन्डसहित अलर्ट बजिरहने हुँदा यसलाई बेवास्ता गर्न मिल्दैन।
• अत्यधिक ट्राफिकमा पनि सहज: नेटवर्क व्यस्त भएर फोन वा सामान्य म्यासेज जान नसक्ने अवस्थामा पनि यो प्रविधिले सहजै काम गर्छ।
• बहुउपयोगी: बाढी, पहिरो जस्ता प्राकृतिक विपत्का साथै युद्ध वा अन्य मानवीय आपत्कालीन अवस्थामा पनि यो प्रणाली प्रयोग गर्न सकिन्छ।

लागत र एकीकृत प्रणाली

यो प्रणाली सञ्चालनका लागि केन्द्रीय स्तरमा हार्डवेयर र सर्भर आवश्यक पर्नेछ। यसमा जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी लगायतका निकायलाई एकीकृत गरिनेछ। भविष्यमा आपत्कालीन अवस्थामा रेडियो र टेलिभिजनका प्रसारण रोकेर पूर्वसूचना डिस्प्ले गराउने योजनासमेत छ।

अन्तर्राष्ट्रिय दूरसञ्चार सङ्गठन (आइटियु) को प्रारम्भिक अनुमान अनुसार यो प्रणाली स्थापनाका लागि न्यूनतम १० करोड रुपियाँ लाग्ने देखिएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास

आपत्कालीन पूर्वसूचनाका लागि विश्वका धेरै मुलुकले यो प्रविधि प्रयोगमा ल्याइसकेका छन्: