अमेरिकी आक्रमणको १३औं रातको जवाफमा इरानले मध्यपूर्वभर रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डा र सुविधाहरूमा ड्रोन प्रहार गरेको घोषणा गरेको छ। यस घटनापछि दुई देशबीचको युद्धको जोखिम उच्चतम विन्दुमा पुगेको छ।
इरानको गल्फ तटीय क्षेत्र तथा पश्चिमी, उत्तरी र मध्य भूभागमा विष्फोटका घटनाहरू भएको बताइएको छ। इरानी राज्य सञ्चारमाध्यमका अनुसार दक्षिण-पश्चिमी क्षेत्रमा भएको आक्रमणमा कम्तीमा ४ जनाको मृत्यु भएको छ भने ५ जना घाइते भएका छन्।
इरानले अमेरिकी सहयोगी राष्ट्र कुवेतमा पनि आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ। सोही क्रममा बहराइन र जोर्डनमा साइरेन (चेतावनी) बजेको छ भने इराकको एरबिल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ड्रोन दुर्घटना भएपछि केही समयका लागि उडानहरू स्थगित गरिएको थियो। पछि भने उडान सामान्य भएको जनाइएको छ।
इरानले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानको जम्मा सम्पत्तिबाट युद्ध क्षतिपूर्ति भुक्तानी गर्ने योजनालाई कडा शब्दमा आलोचना गरेको छ। यसले दुई देशबीचको तनाव थप बढाएको देखिन्छ।
बिहीबार अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले ‘ट्रुथ सोसल’ मा पोस्ट गर्दै हर्मुज जलडमरुमा जहाज र कार्गोमा भएको क्षतिको क्षतिपूर्ति “इरानको त्यो पैसाबाट तिरिनेछ, जुन अमेरिकाको कब्जामा छ” भनेका थिए। उनले भने, “यी क्षतिहरू निकै ठूलो रकमका हुनसक्छन्, तथापि, यो उचित र न्यायोचित कार्य हो।”
यसको जवाफ दिँदै इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघ्चीले भने, “अर्को राष्ट्रको सम्पत्ति जफत गरी असम्बन्धित भविष्यको दाबी तिर्नु आगो सल्काउने उदाहरण हो।” उनले चेतावनी दिए, “यसबाट उत्पन्न हुने अराजकता सुन्दर वा शान्तिपूर्ण हुनेछैन।”
यो विवाद जुन महिनामा अमेरिका र इरानबीच भएको १४-बुँदे ‘सम्झौताको ज्ञापनपत्र’ (MoU) पछि आएको हो। त्यस सम्झौतामा सैन्य कारबाही रोक्ने, हर्मुज जलडमरु पुनः सञ्चालन गर्ने र ६० दिनभित्र युद्ध अन्त्य गर्ने सहमति थियो। तर हस्ताक्षर भएको तीन हप्तामै इरानले जलडमरुमा जहाजमाथि आक्रमण गरेपछि ट्रम्पले युद्धविराम ‘समाप्त’ भएको घोषणा गरिसकेका थिए। सोही MoU को बुँदा ११ मा अमेरिकाले इरानका जम्मा कोष र सम्पत्ति ‘पूर्ण रूपमा उपलब्ध गराउने’ उल्लेख थियो – जसलाई अमेरिकाले अहिले उल्लंघन गरिरहेको इरानको आरोप छ।
अमेरिकाले हर्मुज जलडमरुमाथि पुनः नियन्त्रण कायम गर्न खोजिरहेका बेला यमनको इरान-समर्थित हुथी विद्रोहीबाट रातो सागरमा नयाँ खतरा बढेको छ। यस स्थितिले कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १०० डलरभन्दा माथि पुर्याएको छ – जुन मेपछिकै उच्च हो।
ट्रम्पले बिहीबार नै हुथी आक्रमणको प्रतिक्रियामा इरानविरुद्ध ‘ठूलो सैन्य सजाय’ दिने चेतावनी दिएका थिए। पछि ‘एक्सियोस’ समाचार वेबसाइटलाई दिएको अन्तर्वार्तामा उनले इरानमा ठूलो युद्ध अभियान सुरु गर्ने र ‘योभन्दा पहिले कहिल्यै नभएको ठूलो’ आक्रमण गर्ने विचार गरिरहेको बताए।
जुलाईको सुरुवातदेखि नै अमेरिका-इरानबीच तनाव उच्च रहँदै आएको छ। बिहीबार राति अमेरिकी सेनाले क्षेत्रीय जलक्षेत्रमा नागरिक जहाजजामा खतरा न्यूनीकरण गर्न इरानी क्षमतालाई क्षति पुर्याउने आक्रमण गरेको थियो। अमेरिकी सेनाको ‘सेन्ट्रल कमान्ड’ (Centcom) ले इरानी ‘सैन्य कमान्ड सेन्टर, ड्रोन भण्डारण सुविधा, सञ्चार सञ्जाल, तटीय निगरानी ठाउँ र सामुद्रिक क्षमताहरूलाई’ निशाना बनाएको जनाएको छ।
यता इरानी सेनाले कुवेतस्थित अमेरिकी अड्डामा आक्रमण गरेको दाबी गरिरहेका छन् भने बहराइनको गृह मन्त्रालयले हवाई साइरेन बजेको र जोर्डनमा पनि अलार्म बजेको इरानी सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्। एएफपी र रोयटर्स समाचार एजेन्सी दुवैले इराकको एरबिल विमानस्थलमा ड्रोन दुर्घटनापछि उडान रोकिएको तर पुनः सञ्चालनमा आएको जनाएका छन्।
What if you could work from Anywhere?
Explore More with something that can change your Life!
