अमेरिकाद्वारा इरानको आणविक-स्थलबारे सूचना दिनेलाई दुई करोड डलर पुरस्कारको घोषणा, ‘टास्क फोर्स आइरन गेट’ गठन

काठमाडौँ, कात्तिक २२ गते । संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानको विवादास्पद आणविक-स्थलहरूबारे महत्त्वपूर्ण सूचना उपलब्ध गराउने व्यक्तिलाई दुई करोड अमेरिकी डलरसम्म पुरस्कार दिने घोषणा गरेको छ।

अमेरिकी विदेश विभागले त्यस्तो जोखिमपूर्ण सूचना दिने व्यक्तिको सुरक्षाका लागि विशेष प्रबन्ध तथा सुरक्षा व्यवस्थासमेत मिलाइने स्पष्ट पारेको छ। इरानले आफ्नो आणविक कार्यक्रम पूर्ण रूपमा शान्तिपूर्ण ऊर्जा प्रयोजनका लागि मात्रै भएको दाबी गर्दै आए पनि अमेरिकाले उसमाथि आणविक हतियार निर्माण गरेको आरोप लगाउँदै आएको छ।

यसैबीच, अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्ड (सेन्टकम) ले इरानको हतियार तथा प्रतिबन्धित सामग्रीहरूको अवैध ओसारपसार रोक्ने उद्देश्यले ‘टास्क फोर्स आइरन गेट‘ नामक विशेष टोली गठन गर्ने घोषणा गरेको छ। फ्लोरिडाबाट सञ्चालन हुने यस विशेष कार्यदलले इरानका अवैध राजस्व स्रोतहरूमाथि समेत कडा निगरानी राख्ने जनाइएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा एजेन्सी (आईएईए) सँग इरानको असहयोगी रवैयाका कारण युरेनियम समृद्धीकरणमा प्रयोग हुने सेन्ट्रिफ्युजको उत्पादन र भण्डारको सही विवरण पाउन कठिन बन्दै गएको अमेरिकी अधिकारीहरूको गुनासो छ।

गत नोभेम्बर ३ मा सम्पन्न मध्यावधि निर्वाचनपछि अमेरिकाले आक्रमण थप तीव्र पार्ने आशङ्का गरिए पनि राष्ट्रपति ट्रम्पले आफू हतारमा नरहेको प्रतिक्रिया दिनुभएको छ। युद्धविरोधी बढ्दो जनमतका कारण रिपब्लिकन पार्टीलाई राजनीतिक क्षति पुगेको स्वीकार गर्दै ह्वाइट हाउसले अब अनावश्यक तनाव नबढाउने सङ्केत देखाएको छ।

कतारी मध्यस्थकर्ताहरूको सक्रिय पहलमा हाल अमेरिका र इरानबीच विभिन्न कूटनीतिक सम्झौताका प्रयासहरू भइरहेका छन् भने सामरिक महत्त्वको हर्मुज जलमार्ग खुलाउने विषयमा समेत दुई पक्षबीच कुराकानी अघि बढेको छ।

यस प्रकारका कूटनीतिक र सुरक्षात्मक कदमहरूले मध्यपूर्वको तनावलाई कम गर्न र दीर्घकालीन शान्ति स्थापनामा कस्तो भूमिका खेल्छ भन्ने विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको विशेष चासो रहेको छ।