इरान युद्धमा सहयोगका लागि नाटोलाई दबाब दिँदै ट्रम्प

वासिङ्टन, चैत २६ गते । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले नाटोलाई कडा चेतावनी दिनुभएको छ । साथै उहाँले ग्रिनल्यान्डको विषयमा आफ्नो धम्की दोहोर्याउनुभएको छ । ट्रम्पको उक्त चेतावनीले अमेरिका भविष्यमा सात दशक पुरानो सुरक्षा सङ्गठनबाट बाहिर जान सक्ने डर नाटो गठबन्धनका केही सदस्यमा उत्पन्न गराएको छ ।

बैठकपछि नाटो महासचिव मार्क रुटसँगको छलफलमा ट्रम्पले इरानसँगको युद्धमा नाटोले आवश्यक सहयोग नदिएको अवस्थामा गठबन्धनमा भरोसा गर्न नसकिने स्पष्ट पार्नुभयो । उहाँले ट्रुथ सोशलमा पोस्ट गर्दै भन्नुभयो, “नाटो त्यहाँ थिएन जब हामीलाई उनीहरूको आवश्यकता थियो, र यदि हामीलाई तिनीहरूलाई फेरि आवश्यक पर्छ भने तिनीहरू त्यहाँ हुने छैनन् ।”

उहाँले ग्रिनल्यान्डको बारेमा ‘ठूलो, खराब दौड, आइसको पिस’ भनेर टिप्पणी गर्नुभयो, तर यसले के अर्थ राख्छ भन्ने स्पष्ट पार्नुभएन । ूर्व डच प्रधानमन्त्री रुटले बैठकको वातावरणलाई खुला र स्पष्ट छलफल भएको बताउनुभयो, तर ट्रम्पले नाटो छोड्ने योजना स्पष्ट भने गर्न सक्नुभएन । ह्वाइट हाउसका प्रेस सचिव क्यारोलिन लेभिटले राष्ट्रपति र महासचिवबीच छलफल जारी रहेको र आवश्यक निर्णय केही घण्टाभित्रै सार्वजनिक हुन सक्ने बताउनुभयो ।

वाल स्ट्रिट जर्नलका अनुसार ट्रम्पले केही नाटो सदस्यलाई असहयोगी ठानेर अमेरिकी सेनालाई तिनीहरूको देशबाट बाहिर सार्ने योजना पनि छलफल गर्न खोज्नुभएको थियो । उहाँले यस अघिका र हालका कदमद्वारा नाटो गठबन्धनमा अस्थिरता सिर्जना गर्दै आएका छन् र यो अझ संवेदनशील बनेको छ किनभने अमेरिकाले इरानसँग हालै दुई हप्ताको युद्धविराम हासिल गरेको छ ।

ट्रम्पले नाटो सदस्यको क्षमतामा प्रश्न उठाउँदै बेलायतका प्रधानमन्त्री किर स्टार्मरलाई ‘विन्स्टन चर्चिल जस्तो साहसी नेता होइन’ भनेर आलोचना गर्नुभयो र बेलायतको विमानवाहक जहाजलाई सानो र प्रभावहीन, अर्थात् ‘खेलौना’ जस्तो भन्दै उपहास गर्नुभयो । यस प्रकारका धम्कीले संयुक्त राज्य अमेरिकाको परम्परागत मित्र राष्ट्रमाथि असन्तोष सिर्जना गरेको छ ।

रुट अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पलाई शान्त र सहज महसुस गराउने र उहाँसँग मित्रतापूर्ण व्यवहार कायम राख्ने मुख्य व्यक्ति बन्नुभएको छ । उहाँले पेन्टागन प्रमुखसँग पनि भेट्ने अपेक्षा राख्नुभएको छ र अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोसँग इरान, युक्रेन र नाटो जिम्मेवारीबारे छलफल गरिसक्नुभएको छ ।

ट्रम्प पुनः सत्ता फर्किएपछि, उनका कदमले नेटोमा तनाव बढाएको छ । विशेष गरी ग्रिनल्यान्ड कब्जा गर्ने धम्की, युक्रेन-रूस युद्धमा सदस्य राष्ट्रको सक्रियता नदिने निर्णय र मित्र राष्ट्रले पर्याप्त रक्षा खर्च नगरेको खण्डमा सहयोग रोक्ने चेतावनीले गठबन्धनलाई चुनौती दिइरहेको छ । ट्रम्पको रणनीति र व्यक्तिगत शैलीले अमेरिका र अन्य शक्ति राष्ट्रबिच अस्थिरता सिर्जना गर्ने अवस्था बढाएको छ ।