प्रेस काउन्सिलको अधिकारक्षेत्र विस्तार : अब सामाजिक सञ्जालका समाचारमूलक पेज तथा च्यानल पनि अनुगमन हुने

काठमाडौँ, कात्तिक १९ गते । प्रेस काउन्सिल नेपालले अब औपचारिक रूपमा सामाजिक सञ्जालका समाचारमूलक पेज तथा च्यानलहरूको समेत अनुगमन र नियमन गर्ने भएको छ। काउन्सिलको अधिकारक्षेत्र फराकिलो बनाउने गरी सरकारले मौजुदा ऐन संशोधन गर्न अध्यादेश सिफारिस गरेको छ।

मन्त्रिपरिषद्को मंगलबारको बैठकले उक्त अध्यादेश सिफारिस गरेको हो र राष्ट्रपतिबाट जारी भएपछि यो कानुन कार्यान्वयनमा आउनेछ। यसबाट वर्तमान समयको आवश्यकता अनुसार डिजिटल पत्रकारितालाई समेत व्यवस्थित बनाउन ठुलो सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

प्रेस काउन्सिलका अध्यक्ष उमेश श्रेष्ठले पुरानो ऐनमा अधिकारक्षेत्र अपर्याप्त रहेकोले सामयिक परिमार्जनका लागि यो अध्यादेश अघि बढाइएको बारे जानकारी दिनुभएको छ।

नयाँ अध्यादेशले सञ्चार माध्यम, पत्रकारिता र पत्रकारको परिभाषालाई थप परिमार्जन गर्दै सञ्चार माध्यमलाई सामग्री उपलब्ध गराउने समाचार एजेन्सी, समिति तथा सामाजिक सञ्जालमार्फत सञ्चालन हुने समाचारमूलक पेज वा च्यानललाई समेत दायराभित्र समेटेको छ।

साथै, सञ्चार माध्यमको सम्पादकीय नियन्त्रणमा रहेका सामाजिक सञ्जालबाट प्रकाशित/प्रसारित हुने समाचार, भिडियो, थम्बनेल तथा प्रत्यक्ष प्रसारणको समेत सम्बन्धित सञ्चार माध्यमले नै सम्पादकीय जिम्मेवारी लिनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

अध्यादेशले केवल मूलधारका मिडिया मात्र होइन, मोबाइल वा अन्य डिजिटल प्रविधिमार्फत पत्रकारिता गर्ने सञ्चारकर्मी, सामग्री निर्माता, प्रस्तोता र इन्फ्लुएन्सरहरूलाई समेत आचारसंहिताको दायरामा ल्याएको छ। नेपालमा काम गर्ने विदेशी पत्रकारहरूलाई समेत यो नियम लागु हुनेछ।

तर, कुनै पनि व्यक्तिको निजी सामाजिक सञ्जाल खातामार्फत व्यक्त हुने व्यक्तिगत विचार, धारणा, हास्यव्यङ्ग्य, कला, साहित्य वा मनोरञ्जनात्मक सामग्रीलाई भने पत्रकारिता नमानिने र त्यसमा आचारसंहिता लागु नहुने स्पष्ट पारिएको छ।

कानूनी दायराको यो विस्तारले पछिल्लो समय डिजिटल क्षेत्रमा देखिएका बेथितिहरूलाई नियन्त्रण गर्न, पत्रकारिताको विश्वसनीयता जोगाउन र प्रेस स्वतन्त्रतालाई थप जिम्मेवार बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ। प्राप्त उजुरीका आधारमा काउन्सिलले आचारसंहिताको स्वअनुगमनको व्यवस्था पनि यो अध्यादेशले सुनिश्चित गरेको छ।