इएमआइएस पोर्टलले सहज बनायो विद्यालयको तथ्याङ्क : देशभर ३८ हजार बढी विद्यालय सञ्चालनमा, छात्रवृत्ति विवरण पनि पारदर्शी

काठमाडौँ, कात्तिक १० गते । मुलुकभर सञ्चालनमा रहेका विद्यालयहरूको सङ्ख्या, विद्यार्थीको तथ्याङ्क, छात्रवृत्ति विवरण तथा भौतिक संरचनासम्बन्धी सूचनाहरू सहजै पाउन सकिने गरी शिक्षा विभागले इएमआइएस (EMIS) नामक सार्वजनिक पोर्टल सञ्चालनमा ल्याएको छ। यसअघि यस्ता विवरणहरू पाउन निकै कठिन हुने गरेकोमा हाल यस पोर्टलले मेचीदेखि महाकालीसम्मका सम्पूर्ण विद्यालयका विवरण एकमुस्ट रूपमा उपलब्ध गराइदिएको छ।

विभागका अनुसार हाल देशभर सबै प्रकृतिका गरी कुल ३८ हजार ७३१ वटा विद्यालयहरू सञ्चालनमा रहेका छन् र तिनका सम्पूर्ण प्रशासनिक तथा आर्थिक गतिविधिहरू यसैमार्फत पारदर्शी बनाइएका छन्। उक्त पोर्टलमा हरेक विद्यालयमा अध्ययनरत छात्र–छात्राको सङ्ख्या, भौतिक संरचनाको अवस्था, विद्यालय सुधार योजना तथा सामाजिक र आर्थिक परीक्षणको स्थितिसमेत समावेश गरिएको छ।

शिक्षा ऐन तथा नियमावली अनुसार निजी तथा संस्थागत विद्यालयहरूले ५ सयसम्म विद्यार्थी भएकाले १० प्रतिशत, ५ सयदेखि ८ सयसम्मले १२ प्रतिशत र ८ सयभन्दा बढी विद्यार्थी भएकाले कम्तीमा १५ प्रतिशत विद्यार्थीलाई अनिवार्य छात्रवृत्ति दिनुपर्ने व्यवस्था छ। इएमआइएस पोर्टलमा यी छात्रवृत्ति पाउने विद्यार्थीहरूको नाम र विवरण अनिवार्य रूपमा अद्यावधिक गर्नुपर्ने प्रावधान राखिएपछि निजी विद्यालयहरूको छात्रवृत्ति वितरण पनि पूर्ण रूपमा पारदर्शी बन्न पुगेको छ।

शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालयको आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को वार्षिक प्रतिवेदनअनुसार हाल मुलुकभरका कुल विद्यार्थीमध्ये सामुदायिक विद्यालयमा ६२.२ प्रतिशत र निजी तथा संस्थागत विद्यालयमा ३७.८ प्रतिशत विद्यार्थी अध्ययनरत छन्। विभागका निर्देशक भक्तबहादुर गोदारले यो एकीकृत व्यवस्थाले विद्यालय शिक्षामा सुशासन कायम गर्न र यस क्षेत्रमा देखिएका विभिन्न समस्याहरूको दिगो समाधान गर्न ठוलो सहयोग पुर्‍याएको बताएका छन्। पोर्टलमा विवरण अद्यावधिक नगर्ने विद्यालयहरू शैक्षिक सूचना प्रणालीबाटै बाहिरिने चेतावनीसमेत विभागले दिएको छ।