काठमाडौँ, असोज ९ गते । नेपाल राष्ट्र बैङ्कले बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाले धितोपत्र बजारमा सूचीकृत कम्पनीको सेयर तथा ऋणपत्रमा गरेको लगानी बिक्रीका लागि कुर्नुपर्ने न्यूनतम अवधि (होल्डिङ पिरियड) ६ महिनाबाट घटाएर ४५ दिन कायम गरेको छ। एकीकृत निर्देशन, २०८२ मा संशोधन गर्दै राष्ट्र बैङ्कले बैङ्कहरूलाई आफ्नो लगानी पोर्टफोलियो तुलनात्मक रूपमा छिटो व्यवस्थापन गर्न सक्ने गरी यो व्यवस्था लागु गरेको हो।
नयाँ व्यवस्था अनुसार बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाले ४५ दिनभन्दा कम अवधिको अल्पकालीन लगानी भने गर्न पाउने छैनन्। यसका साथै बैङ्कहरूको सेयर कारोबारमा सट्टेबाजीजन्य जोखिम नियन्त्रणका लागि राष्ट्र बैङ्कले कडा प्रावधानहरूसमेत थप गरेको छ। अब बैङ्कहरूले लगानी गर्नुअघि सट्टेबाजीजन्य जोखिम न्यूनीकरण हुने गरी स्पष्ट नीति तथा कार्यविधि सञ्चालक समितिबाट स्वीकृत गराउनुपर्नेछ।
यस्तै बैङ्कहरूले आफ्नो लगानीलाई ‘बैङ्किङ बुक’ र ‘ट्रेडिङ बुक’ मा अनिवार्य वर्गीकरण गर्नुपर्नेछ। ट्रेडिङ बुकमा राखिएको लगानीका लागि स्पष्ट व्यापार रणनीति, नाफा सुरक्षित गर्ने र नोक्सानी रोक्ने (Stop Loss) सीमा तथा जोखिम सीमा निर्धारण गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ। लगानी सीमा तोकेर एकै क्षेत्र वा उपकरणमा अत्यधिक केन्द्रित हुनबाट रोक लगाइएको छ।
राष्ट्र बैङ्कले बैङ्कहरूको लगानीमाथि निगरानी बढाउन बैङ्किङ र ट्रेडिङ बुकको विवरण छुट्टाछुट्टै रूपमा मासिक रूपमा बुझाउनुपर्ने दुई नयाँ फारामसमेत थप गरेको छ। यसै गरी, राष्ट्र बैङ्कले आव २०८३/८४ का लागि वाणिज्य बैङ्कहरूले कायम गर्नुपर्ने काउन्टर साइक्लिकल बफरलाई शून्य प्रतिशत नै कायम राखेको छ।
मुख्य विवरण तथा निर्देशनका प्रमुख बिन्दुहरू
| विवरण (Detail) | तथ्य/नयाँ व्यवस्था (Fact/Directive) |
| न्यूनतम होल्डिङ अवधि | ६ महिनाबाट घटाएर ४५ दिन कायम |
| अनुमति नभएको लगानी | ४५ दिनभन्दा कम अवधिको अल्पकालीन लगानी (Short-term Trading) |
| पोर्टफोलियो वर्गीकरण | ‘बैङ्किङ बुक’ र ‘ट्रेडिङ बुक’ मा छुट्ट्याउनुपर्ने |
| जोखिम व्यवस्थापन | Stop Loss र टेक प्रॉफिटको सीमा तथा जोखिम सूचक तोक्नुपर्ने |
| रिपोर्टिङ प्रणाली | दुवै बुकको लगानी विवरण छुट्टाछुट्टै मासिक रूपमा राष्ट्र बैङ्क पठाउनुपर्ने |
| काउन्टर साइक्लिकल बफर | आव २०८३/८४ का लागि ० प्रतिशत नै कायम |
What if you could work from Anywhere?
Explore More with something that can change your Life!





































