एआई जोखिमबारे अतिरञ्जित भाष्यभन्दा वैज्ञानिक प्रमाण र तर्कमा आधारित बहस आवश्यक

काठमाडौँ, असोज ६ गते । संयुक्त राष्ट्रसङ्घ अन्तर्गत गठित एआई सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय वैज्ञानिक प्यानलका विज्ञहरूले कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) का सम्भावित जोखिमबारे डर र भय पैदा गर्ने अतिरञ्जित भाष्यभन्दा वैज्ञानिक प्रमाण र तथ्यमा आधारित बहस आवश्यक रहेको बताएका छन्।

महासभाको सन्दर्भमा न्युयोर्कमा आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै विज्ञहरूले एआईसम्बन्धी भ्रम र वास्तविकता छुट्याउन वैज्ञानिक अनुसन्धानमा जोड दिनुपर्ने बताएका हुन्।

कार्यक्रममा गुगल डीप माइन्डकी कार्यकारी तथा प्यानल सदस्य जोएल बार्रलले डरमा मात्र लगानी गर्नु उपयोगी नहुने भन्दै एआईबारे ज्ञात र अज्ञात विषयहरूलाई वैज्ञानिक अनुसन्धानका आधारमा छुट्ट्याउनुपर्ने धारणा राख्नुभयो।

यस्तै, नोबेल शान्ति पुरस्कार विजेता खोजी पत्रकार मारिया रेसाले एआईको बहसलाई ‘मानव अस्तित्वको विनाश‘ वा ‘केही असर नगर्ने‘ दुई अतिवादी धारणामा सीमित नगरी यसको जटिल र सूक्ष्म वास्तविकतालाई बुझ्न आग्रह गर्नुभयो।

प्यानलका सहअध्यक्ष योशुआ बेङ्गियोले एआई जोखिमबारे वैज्ञानिक प्रमाणले के पुष्टि गर्छ र त्यसका आधारमा कतिसम्म अनुमान गर्न सकिन्छ भन्ने कुरा स्पष्ट हुनुपर्ने बताउनुभयो। सन् २०२५ मा गठित यस प्यानलको मुख्य उद्देश्य एआईसम्बन्धी वैज्ञानिक बुझाइ बढाउनुका साथै संयुक्त राष्ट्रसङ्घका छलफल तथा नीति निर्माणलाई ठोस प्रमाणमा आधारित बनाउन सहयोग पुर्‍याउनु रहेको उहाँले स्पष्ट पार्नुभयो।

ओपनएआई तथा गुगल डीप माइन्डका पूर्वकर्मचारीहरूले एआईबाट मानव अस्तित्व नै संकटमा पर्न सक्ने जस्ता दाबी गरिरहेका बेला राष्ट्रसङ्घीय विज्ञ प्यानलले भने अनिश्चितता र जोखिमको गम्भीरतालाई ध्यानमा राख्दै तथ्यसङ्गत र वैज्ञानिक छलफलको बाटो रोज्नुपर्नेमा जोड दिएको छ।