डेटा सेन्टरमा र्‍यान्समवेयर आक्रमण: ८० लाख लगानीकर्ता प्रभावित, नेप्सेको सेयर कारोबार ठप्प

काठमाडौँ, असोज ६ गते । नेपालको पुँजी बजारमा ७२ वटा ब्रोकर कम्पनीहरूले प्रयोग गर्दै आएको डेटा सेन्टर (डेटा हब प्रा.लि.) मा र्‍यान्समवेयर आक्रमण भएपछि सोमबार नेप्सेको सेयर कारोबार पूर्ण रूपमा ठप्प भएको छ।

असोज ४ गते (सेप्टेम्बर २०) बिहान करिब ५:३० बजे टिएमएस होस्ट गरिएको पूर्वाधारमा साइबर आक्रमण भएको पहिचान भएपछि सम्भावित ठूलो जोखिम पन्छाउन कारोबार स्थगित गरिएको हो।

डेटा सेन्टरमा देखिएको यो साइबर सुरक्षासम्बन्धी समस्याका कारण सिडिएससी र भुक्तानी प्रणालीमा समेत असर परेको छ। ब्रोकरहरूका अनुसार यो सामान्य प्राविधिक समस्या वा सर्भर डाउन मात्र नभई गम्भीर र्‍यान्समवेयर आक्रमण भएकाले सम्पूर्ण प्रणालीको फरेन्सिक विश्लेषण र सुरक्षा परीक्षण नगरी बजार सञ्चालन गर्न नहुने अडानका आधारमा नेप्सेले नियम २१ (१) बमोजिम कारोबार रोकेको छ।

आक्रमणबाट डेटा सेन्टर प्रभावित भए पनि नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) ले आफ्नो मुख्य कारोबार प्रणाली भने पूर्ण रूपमा सुरक्षित रहेको स्पष्ट पारेको छ। मुख्य प्रणालीमा भाइरस तथा जोखिम फैलिन नदिन नेप्सेले आफ्नो नेटवर्कलाई प्रभावित पूर्वाधारबाट अलग्गै (आइसोलेसनमा) राखेको छ। साथै, आक्रमण हुनुअघि बिहान ४ बजे लिइएको ब्याकअप सुरक्षित रहेको डेटा हबले जनाएको छ।

अचानक कारोबार अवरुद्ध हुँदा ८० लाखभन्दा बढी लगानीकर्ता आफ्नो सम्पत्ति र व्यक्तिगत विवरणको सुरक्षालाई लिएर चिन्तित बनेका छन्। घटनाप्रति ध्यानाकर्षण गराउँदै नियामक निकाय नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) ले ५ सदस्यीय निरीक्षण टोली खटाएको छ र असोज १२ गतेभित्र छानबिन प्रतिवेदन पेस गर्न नेप्सेलाई निर्देशन दिएको छ।

कारोबार बन्द हुनुका मुख्य कारण र स्थिति

ध्यान दिनुपर्ने कुरा: फरेन्सिक विश्लेषण, भाइरसको पूर्ण सफाइ र साइबर सुरक्षाको सुनिश्चितता पछि मात्र टिएमएस प्रणाली पुनः सञ्चालनमा ल्याइनेछ।