शेख हसिनाको स्वदेश फर्कने घोषणाले राजनीतिक हलचल : अन्तरिम सरकारद्वारा राहदानी दिन अस्वीकार

काठमाडौँ, कात्तिक २३ गते । बंगलादेशकी पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिनाको डिसेम्बरभित्र स्वदेश फर्कने योजनाले क्षेत्रीय राजनीति र कूटनीतिक वृत्तमा नयाँ हलचल ल्याएको छ। केही दिनअघि मात्रै रोयटर्सलाई दिएको अन्तर्वार्तामा उहाँले जुनसुकै हालतमा स्वदेश फर्कने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभएको थियो।

सन् २०२४ मा भएको ठूलो विद्यार्थी आन्दोलनका कारण सत्ताच्युत भएर भारतमा आश्रय लिँदै आउनुभएकी हसिनाले स्वदेश फर्कनका लागि बंगलादेशी राहदानी र राष्ट्रिय परिचयपत्र प्राप्त गर्न लन्डनस्थित एक ल फर्ममार्फत नयाँ-दिल्लीस्थित बंगलादेश दूतावासमा औपचारिक पत्र पठाउनुभएको छ। सत्ताच्युत भए पश्चात् सार्वजनिक भएको यो पहिलो महत्त्वपूर्ण कदमले उहाँ आगामी डिसेम्बरमै फर्किने तयारीमा रहेको स्पष्ट पारेको छ।

तर, बंगलादेशको वर्तमान अन्तरिम सरकारले हसिनाको यो अनुरोधलाई ठाडै अस्वीकार गर्दै कडा आपत्ति जनाएको छ। बंगलादेशका विदेश राज्यमन्त्री हुमायुन कबिरले हसिनालाई ‘आतंकवादी‘ र ‘फरार अपराधी‘ को संज्ञा दिँदै सरकारले त्यस्ता व्यक्तिलाई राहदानी उपलब्ध नगराउने स्पष्ट पार्नुभएको छ। गत वर्ष नै एक न्यायाधीकरणले विद्यार्थी आन्दोलनलाई दमन गर्न आदेश दिएको ठहर गर्दै उहाँलाई अनुपस्थितिमै मृत्युदण्डको सजाय सुनाइसकेको छ।

बंगलादेशले भारतसँगको सुपुर्दगी सन्धिअनुसार उहाँलाई स्वदेश फर्काएर कानुनी दायरामा ल्याउन चाहिरहेको छ भने हसिनाका सहयोगीहरूका अनुसार उनी अदालतसमक्ष आत्मसमर्पण गर्ने उद्देश्यले सम्मानजनक रूपमा फर्कन चाहनुहुन्छ।

दुई दशकभन्दा बढी समयसम्म देशको सत्ता सम्हालेकी र हाल प्रतिबन्धित भइसकेको उनको दल अवामी लिगका समर्थकहरू अझै पनि बंगलादेशभित्रै सक्रिय रहेकाले हसिनाको सम्भावित फिर्तीले आन्तरिक राजनीतिमा नयाँ तनाव र ध्रुवीकरण निम्त्याउन सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

अर्कोतर्फ, भारतले उहाँलाई शरण दिएपछि दुई देशबीच चिसिएको सम्बन्धमा यस घटनाक्रमले नयाँ मोड लिन सक्ने विश्लेषकहरूको अनुमान छ। भारतले बंगलादेशको सुपुर्दगी अनुरोधमाथि विचार गरिरहेको बेला हसिनाको भावी कदमले भारत–बंगलादेश कूटनीतिक समीकरणलाई कस्तो प्रभावित पार्छ भन्नेबारे अन्तर्राष्ट्रिय जगत्को पनि विशेष चासो रहेको छ।

यो घटनाक्रमले आगामी दिनमा बंगलादेशको आन्तरिक सुरक्षा, कानुनको पालना र भारतसँगको द्विपक्षीय सम्बन्धमा महत्त्वपूर्ण प्रभाव पार्ने देखिन्छ।