आज हर्षोल्लासपूर्वक मनाइँदै छ भाइटीका : उत्तम साइत बिहान ११ः०७ बजे

काठमाडौँ, कात्तिक २५ गते । यमपञ्चक अर्थात् तिहारको अन्तिम दिन आज नेपालीहरूको दोस्रो ठूलो चाड तिहारको मुख्य पर्व ‘भाइटीका’ देशैभर हर्षोल्लासका साथ मनाइँदैछ।

प्रत्येक वर्ष कात्तिक शुक्ल द्वितीयाका दिन मनाइने यस पर्वमा दिदी-बहिनीले आफ्ना दाजु-भाइको दीर्घायु, आरोग्य र समृद्धिको कामना गर्दै परम्परा अनुसार सप्तरङ्गी वा पञ्चरङ्गी टीका लगाइदिने चलन छ।

यमद्वितीयाको रूपमा समेत चिनिने यस दिन दिदी-बहिनीले दाजु-भाइलाई टीका लगाएपछि दाजु-भाइले पनि दिदी-बहिनीलाई टीका तथा उपहार प्रदान गर्ने गरिन्छ। दिदी-बहिनीको पूजा गर्नाले अखण्ड सौभाग्य र ऐश्वर्य प्राप्त हुने धार्मिक मान्यता रहिआएको छ।

नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अनुसार आज दिनभर टीका लगाउन कुनै बाधा नरहे पनि साइत खोज्नेका लागि बिहान ११ः०७ बजेको समय उत्तम रहेको छ। यद्यपि, राज्य सञ्चालकहरूले भने तोकिएको साइतमै टीका लगाउनुपर्ने समितिले जनाएको छ। यस वर्ष भाइटीका लगाइदिने दिदी-बहिनी पूर्व फर्किने र लगाइ माग्ने दाजु-भाइ पश्चिम फर्किनुपर्ने समितिले स्पष्ट पारेको छ। यसो गर्दा वृश्चिक राशिमा रहेका चन्द्रमा दाहिने पर्ने शास्त्रीय मान्यता रहेको धर्मशास्त्रविद्हरूले बताएका छन्।

भाइटीकाको दिन बिहानैदेखि दिदी-बहिनीले लक्ष्मी-पूजाका दिन स्थापना गरिएको दियो, कलश र गणेशको पूजा गर्ने गर्छन्। त्यसपछि मूल थालीमा अष्टदल लेखी अष्टचिरञ्जीवी (मार्कण्डेय, अश्वत्थामा, बलि, व्यास, हनुमान, विभीषण, कृपाचार्य र परशुराम) का साथै चित्रगुप्त, यमराज, यमुना र धर्मराज लगायत देवताहरूको विधिपूर्वक पूजा आराधना गरिन्छ। दिदी-बहिनीले दाजु-भाइलाई तेलको धाराले छेकेर मखमली, सयपत्री र गोदावरीका माला पहिर्याएर टीका लगाइदिने परम्परा छ।

टीका ग्रहणपछि दिदी-बहिनीले दाजु-भाइलाई ओखर, कटुस, मर-मसला र सेल-रोटीसहितका परिकार खुवाउने र दाजुभाइले पनि आफ्नो गच्छे अनुसार कपडा, दक्षिणा तथा विभिन्न उपहार दिएर सम्मान प्रकट गर्ने गर्छन्। यस पवित्र पर्वले दाजु-भाइ र दिदी-बहिनीबीचको आपसी स्नेह, आत्मीयता र पारिवारिक सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउने विश्वास गरिएको छ।