काठमाडौँ, असोज ५ गते । डेटा हब प्रा.लि.को डेटा सेन्टरमा आइतबार बिहानदेखि र्यान्समवेयर आक्रमण भएपछि उत्पन्न प्राविधिक समस्याका कारण सोमबार नेपाली सेयर बजार (नेप्से) को कारोबार पूर्ण रूपमा स्थगित भएको छ। हाल सञ्चालनमा रहेकामध्ये ७२ वटा ब्रोकर कम्पनीहरूको सर्भर तथा प्रणाली डेटा हबमा नै रहेकाले ती सबै ब्रोकरको कारोबार प्रणाली (TMS) ठप्प बनेको हो।
नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) ले स्टक ब्रोकर्स एसोसिएसनको लिखित आग्रहका आधारमा थप क्षति र साइबर सुरक्षाको जोखिम न्यूनीकरण गर्न कारोबार रोक्ने निर्णय गरेको छ। ब्रोकरहरूको सिस्टम म्यानेज गर्दै आएको वाइको प्रा.लि.का अनुसार र्यान्समवेयर आक्रमणका कारण टीएमएस, सीडीएससीसँग सम्बन्धित प्रणाली, भुक्तानी गेटवे लगायतका आपसमा जोडिएका सेवाहरू प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित भएका छन्।
डेटा सेन्टर र नेप्सेको प्रणालीबीच नेटवर्क कनेक्टिभिटी रहेकाले यथास्थितिमा बजार सञ्चालन गर्दा नेप्सेको केन्द्रीय कारोबार प्रणालीमा समेत डेटा चोरी वा क्षति पुग्न सक्ने उच्च जोखिम देखिएको छ। जोखिमबाट जोगिन प्रभावित प्रणालीहरूलाई हाल सावधानीपूर्वक अलग (Isolate) गरेर राखिएको र वास्तविक असरको मूल्याङ्कन भइरहेको छ।
आइतबार बिहान ४ बजे भएको उक्त साइबर आक्रमणपछि अहिलेसम्म पनि सिस्टम रिकभर हुन सकेको छैन। मर्मत तथा प्राविधिक समस्या समाधानको प्रयास जारी रहे तापनि भोलि (मंगलबार) बजार खुल्छ वा बन्द रहन्छ भन्ने विषयमा नेप्सेले अहिलेसम्म कुनै आधिकारिक जानकारी दिएको छैन।
मुख्य विवरण तथा घटनाक्रम
| क्र.सं. | पक्ष / विषय | विवरण तथा मुख्य तथ्यहरू |
| १ | घटना र कारण | डेटा हब प्रालिको डेटा सेन्टरमा र्यान्समवेयर (साइबर) आक्रमण। |
| २ | प्रभावित निकायहरू | ७२ वटा स्टक ब्रोकर कम्पनीहरूको TMS, भुक्तानी गेटवे र CDSC प्रणाली। |
| ३ | निर्णय र कदम | ब्रोकर्स एसोसिएसनको आग्रहमा नेप्सेद्वारा सोमबारको सेयर कारोबार स्थगित। |
| ४ | जोखिम र वर्तमान अवस्था | नेप्सेको प्रणालीमा क्षति र डेटा चोरी हुन नदिन प्रभावित सिस्टम अलग; रिकभरी प्रयास जारी। |
What if you could work from Anywhere?
Explore More with something that can change your Life!
