10/09/2026, 14:06:20
शुक्रबार, असोज २३, २०८३

बृहत्तर लुम्बिनी क्षेत्रको एकीकृत विकासका लागि अन्तर्राष्ट्रिय साझा कार्यदिशा: साढे १२ अर्बको परियोजना कार्यान्वयन हुने


भैरहवा, असोज ५ गते । बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनीसहित बुद्धसँग सम्बन्धित ऐतिहासिक तथा पुरातात्त्विक क्षेत्रहरूको एकीकृत र दिगो विकासका लागि अन्तर्राष्ट्रिय विज्ञ, सम्पदाविद् र पर्यटन व्यवसायीहरूले साझा कार्यदिशा तय गरेका छन्।

लुम्बिनीमा सम्पन्न तीन दिने अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनले सम्पदा संरक्षण, पर्यटन पूर्वाधार विकास, पर्यटक व्यवस्थापन र स्थानीय समुदायको आर्थिक सहभागिता वृद्धि गर्ने निष्कर्ष निकालेको छ।

करिब साढे १२ अर्ब रुपियाँ (८५ मिलियन अमेरिकी डलर) बराबरको बृहत्तर लुम्बिनी क्षेत्र विकास परियोजना अन्तर्गत लुम्बिनी, तिलौराकोट, देवदह र रामग्रामलाई समेटेर एकीकृत सांस्कृतिक गन्तव्य बनाइने भएको छ। विश्व बैङ्कको ऋण सहायतामा सञ्चालन हुने यस आयोजनामा सम्पदा संरक्षण, आगन्तुक व्यवस्थापन र समावेशी स्थानीय आर्थिक विकासका विषयलाई प्रमुखताका साथ अगाडि बढाइनेछ।

लुम्बिनी विकास कोषका अनुसार पर्यटकहरूलाई लुम्बिनीमा मात्र सीमित नराखी तिलौराकोट, देवदह र रामग्रामसम्म जोड्ने योजना रहेको छ। पूर्वाधार र सेवा विस्तारमार्फत पर्यटकको बसाइ अवधि बढाउनुका साथै स्थानीय तहमा रोजगारी र व्यापारका अवसर सिर्जना गरी स्थानीय समुदायले प्रत्यक्ष आर्थिक लाभ लिन सक्ने वातावरण तयार गरिनेछ।

सम्मेलनमा युनेस्को, विश्व बैङ्क, लुम्बिनी विकास कोष, बौद्ध धर्मगुरु तथा विभिन्न निकायका १५० भन्दा बढी राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिनिधिहरूको सहभागिता थियो। परियोजना अन्तर्गत सडक, सर-सफाइ, ढल व्यवस्थापन, विद्युतीकरण र ध्यान केन्द्र जस्ता भौतिक पूर्वाधार सुधारका साथै निजी लगानी आकर्षण गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

क्र.सं. क्षेत्र / विषय विवरण तथा मुख्य लक्ष्य
१ परियोजना बजेट करिब साढे १२ अर्ब रुपियाँ (८५ मिलियन अमेरिकी डलर – विश्व बैङ्कको ऋण सहायता)।
२ प्रमुख गन्तव्यहरू लुम्बिनी, कपिलवस्तुको तिलौराकोट, रूपन्देहीको देवदह र पश्चिम नवलपरासीको रामग्राम।
३ मुख्य प्राथमिकताहरू सम्पदामैत्री पर्यटन विकास, पर्यटकको बसाइ अवधि वृद्धि र स्थानीय रोजगारी सिर्जना।
४ भौतिक पूर्वाधार सडक सुधार, सरसफाइ, ढल व्यवस्थापन, विद्युतीकरण र ध्यान केन्द्र निर्माण।