नेपाल सम्पदा अभिलेखीकरण परियोजनाद्वारा ८ वर्षमा दुई हजारभन्दा बढी ऐतिहासिक स्मारक र शिलालेख अभिलेखीकरण

काठमाडौँ, कात्तिक २३ गते । नेपाल सम्पदा अभिलेखीकरण परियोजना (एनएचडिपी) ले ८ वर्षको लामो अवधिमा नेपालका दुई हजारभन्दा बढी ऐतिहासिक स्मारक, दुई हजार ५०० भन्दा बढी शिलालेख र आठ हजारभन्दा बढी पुरातात्विक वस्तुको विस्तृत विवरण सफलतापूर्वक सङ्कलन गरेको छ।

सन् २०१८ मा सुरु भएको यस परियोजनाले विभिन्न जात्रा, पर्व र अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदासम्बन्धी मूल्यवान् वृत्तचित्र तथा अभिलेखहरू पनि तयार पारेको छ। सङ्कलित सम्पूर्ण विवरण पुरातत्व विभागको राष्ट्रिय सम्पदा सूची र परियोजनाको विशेष ‘डिजिटल डेटाबेस’ मा समावेश गरिएको छ, जसको व्यवस्थापन अब नेपाल आर्किटेक्चर आर्काइभ मार्फत सराफ फाउन्डेसनले गर्नेछ।

यो बृहत् परियोजना जर्मनीको हाइडेलबर्ग विश्वविद्यालयअन्तर्गतको हाइडेलबर्ग सेन्टर फर ट्रान्सकल्चरल स्टडिज र हाइडेलबर्ग एकेडेमी अफ साइन्स एण्ड ह्युम्यानिटिज तथा नेपालको सराफ फाउन्डेसन फर हिमालयन ट्रेडिसन्स एन्ड कल्चर र पुरातत्व विभागको सहकार्यमा सम्पन्न भएको हो। यसका लागि बेलायतको आर्केडिया फण्डले मुख्य आर्थिक सहयोग प्रदान गरेको थियो भने विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय संघसंस्थाहरूले पनि यसमा हातेमालो गरेका थिए।

परियोजना प्रमुख प्रा.डा. क्रिष्टियाने ब्रोसियसका अनुसार नुवाकोटका ऐतिहासिक भवन लगायत बाढीले क्षति पुर्याएका संरचनाहरूको पुरानै स्वरूपमा पुनर्निर्माण गर्न यी अभिलेखहरू अत्यन्तै उपयोगी साबित हुनेछन्।

परियोजनाको समापनसँगै जोसेफ पिटर रिन्डफ्लेइस सङ्ग्रहका ८०० भन्दा बढी ऐतिहासिक नेपाली हस्तलिखित ग्रन्थ तथा कागजातहरू राष्ट्रिय अभिलेखालयलाई औपचारिक रूपमा हस्तान्तरण गरिएको छ। जर्मनीबाट नेपाल फिर्ता ल्याइएका ती सामग्रीहरूमा १३औँदेखि २०औँ शताब्दीसम्मका ताडपत्र, लालमोहर, अदालती स्रेस्ता, संस्कृत ग्रन्थ र यात्रा संस्मरण लगायतका अमूल्य दस्तावेजहरू समेटिएका छन्। संकलक स्वर्गीय रिन्डफ्लेइसको इच्छाअनुसार हाइडेलबर्ग विश्वविद्यालयमा संरक्षण र डिजिटलाइजेसनको काम पूरा गरी यी सामग्री स्वदेश फर्काइएका हुन्।

सराफ फाउन्डेसनका अध्यक्ष अरुण सराफले सङ्कलित ज्ञान र तथ्याङ्कलाई नेपालमै सुरक्षित राख्दै अध्ययनकर्ता, अनुसन्धानकर्ता र सम्पदाप्रेमीहरूका लागि सहज पहुँच सुनिश्चित गर्न फाउन्डेसन सधैँ कटिबद्ध रहेकोबारे प्रस्ट पार्नुभएको छ।