09/29/2026, 09:06:07
मङ्गलबार, असोज १३, २०८३

राष्ट्रिय प्रतिरक्षा विश्वविद्यालय विधेयक संसद्मा दर्ता: सुरक्षा र सामरिक अध्ययनका लागि बनेपामा स्थापना हुने


काठमाडौँ, असोज १३ गते । विशिष्टीकृत प्राज्ञिक केन्द्रका रूपमा स्थापना गर्न लागिएको राष्ट्रिय प्रतिरक्षा विश्वविद्यालयको विधेयक सरकारले संसद्मा दर्ता गरेको छ। गठन आदेशका आधारमा पूर्वाधार तयारी अघि बढिरहेको विश्वविद्यालयलाई पूर्ण कानुनी मान्यता दिन प्रधानमन्त्री एवं रक्षामन्त्री वालेन्द्र शाहका तर्फबाट सो विधेयक संसद्मा पेस गरिएको हो।

राष्ट्रिय सुरक्षा, प्रतिरक्षा, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र सामरिक विषयमा उच्चस्तरीय अध्ययन, अध्यापन तथा अनुसन्धान गर्ने उद्देश्यले यो विश्वविद्यालय स्थापना गर्न लागिएको हो।

काभ्रेपलाञ्चोकको बनेपामा केन्द्रीय कार्यालय रहने यस विश्वविद्यालयले राष्ट्रिय हितको संरक्षण, संवर्धन र प्रवर्धन गर्न सक्षम सैनिक तथा गैरसैनिक अधिकारीहरू उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

विश्वविद्यालयको कुलपति प्रधानमन्त्री रहनेछन् भने कार्यकारी प्रमुखका रूपमा उपकुलपति रहने व्यवस्था गरिएको छ। उपकुलपति तथा रजिस्ट्रारको नियुक्ति नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिको अध्यक्षतामा गठित सिफारिस समितिको सिफारिसमा कुलपतिबाट हुनेछ। यो विश्वविद्यालयले सरकार तथा सुरक्षा निकायहरूलाई रणनीतिक र परराष्ट्र नीति निर्माणमा बौद्धिक सेवा एवं परामर्श (थिङ्क ट्याङ्क) समेत प्रदान गर्नेछ।

विधेयकमा सैनिक कमान्ड तथा स्टाफ कलेज, सैनिक वार कलेज, नेपाल प्रहरी स्टाफ कलेज, र सशस्त्र प्रहरी बलको कमान्ड तथा स्टाफ कलेज लगायतका सुरक्षा निकायका शिक्षण संस्थाहरूलाई सम्बन्धन दिन सक्ने व्यवस्था गरिएको छ। विश्वविद्यालयमा विश्वविद्यालय सभा, प्राज्ञिक परिषद्, कार्यकारी परिषद् र रणनीतिक अध्ययन अनुसन्धान केन्द्रजस्ता संरचनाहरू रहनेछन्।

विवरण (Detail)स्थिति/तथ्य (Status/Fact)
विश्वविद्यालयको नामराष्ट्रिय प्रतिरक्षा विश्वविद्यालय (National Defence University)
केन्द्रीय कार्यालय रहने स्थानबनेपा, काभ्रेपलाञ्चोक
कुलपति (Chancellor)प्रधानमन्त्री
उपकुलपति सिफारिस समितिनेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिको अध्यक्षतामा
मुख्य उद्देश्यसुरक्षा, प्रतिरक्षा र सामरिक मामिलामा अध्ययन/अनुसन्धान तथा थिङ्क ट्याङ्कका रूपमा कार्य गर्ने
सम्बन्धन पाउने निकायहरूसैनिक कमान्ड/वार कलेज, प्रहरी/सशस्त्र प्रहरी स्टाफ कलेजहरू