नेपालमा अल्जाइमर बन्दै ठूलो स्वास्थ्य चुनौती: १ लाख ३५ हजारभन्दा बढी प्रभावित, विशेषज्ञ भने जम्मा ८ जना

काठमाडौँ, असोज ६ गते । नेपालमा ज्येष्ठ नागरिकको जनसङ्ख्या वृद्धि भएसँगै अल्जाइमर र डिमेन्सियाको समस्या गम्भीर सार्वजनिक स्वास्थ्य चुनौतीका रूपमा देखा परेको छ।

सन् २०७८ को जनगणना अनुसार देशमा २९ लाख ७७ हजारभन्दा बढी ज्येष्ठ नागरिक (कुल जनसङ्ख्याको १०.२१ प्रतिशत) रहे पनि उनीहरूको उपचारका लागि देशभर जम्मा ८ जना मात्र ज्येष्ठ नागरिक रोग विशेषज्ञ उपलब्ध छन्।

राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानका वरिष्ठ ज्येष्ठ नागरिक रोग विशेषज्ञ डा. रमेश कँडेलका अनुसार प्रतिष्ठानको बहिरङ्ग सेवामा आउने दैनिक करिब १५० जना ज्येष्ठ नागरिकमध्ये औसत दुई जनामा अल्जाइमरको समस्या देखिने गरेको छ। उहाँका अनुसार सुरुमा एउटै कुरा दोहोर्‍याउने वा भर्खरैका घटना बिर्सने लक्षण देखिए पनि रोग जटिल बन्दै जाँदा बिरामी नित्यकर्मका लागि समेत अरूमा निर्भर हुनुपर्ने अवस्था आउँछ।

सन् २०२५ मा प्रकाशित एक अध्ययन अनुसार नेपालमा हाल १ लाख ३५ हजारभन्दा बढी मानिस अल्जाइमर रोगबाट प्रभावित रहेका छन्। हुम्ला, काभ्रेपलाञ्चोक र सिराहाका ९३३ जना ज्येष्ठ नागरिकमा गरिएको अध्ययनले यो समस्या विकराल बन्दै गएको देखाएको छ। अल्जाइमरलाई सामान्य उमेरजन्य बिर्सने समस्या मात्र नमानी समयमै पहिचान र हेरचाह गर्नु अत्यावश्यक मानिन्छ।

सोमबार देशभर विभिन्न जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरू आयोजना गरी विश्व अल्जाइमर दिवस मनाइएको छ। यसै सन्दर्भमा स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समीरकुमार अधिकारीले सरकारले ज्येष्ठ नागरिकको स्वास्थ्यलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेर काम गरिरहेको जानकारी दिनुभएको छ।

अल्जाइमर तथा ज्येष्ठ नागरिक स्वास्थ्यसम्बन्धी मुख्य आँकडा र तथ्य