भोटेकोशी बाढीको विनाश: रसुवाका हजारौँ नागरिक बेपत्ता, जनजीवन अस्तव्यस्त

काठमाडौँ, भदौ २५ गते । भदौ १० गते भोटेकोशी नदीमा आएको महा-विनाशकारी बाढीका कारण रसुवा जिल्लाको जनजीवन पूर्ण रूपमा अस्तव्यस्त बनेको छ।

गोसाइँकुण्ड, उत्तरगया, आमाछिदिङ्मो र कालिका गाउँपालिकामा व्यापक क्षति पुगेको छ भने उत्तरगयामा मात्रै ८७७ जना र गोसाइँकुण्डमा ५४५ जना गरी हजारौँ सर्वसाधारण, शिक्षक तथा स्वास्थ्यकर्मीहरू अझै सम्पर्कविहीन रहेका छन्। बाढीले गोसाइँकुण्ड गाउँपालिकाको भवन, विद्यालय, स्वास्थ्य चौकी र रसुवागढी भन्सारका भौतिक पूर्वाधारहरू बगाएको छ।

विपद्का कारण सडक सञ्जाल, पुल, विद्युत र सञ्चार सेवा पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएकाले प्रभावित क्षेत्रहरूमा स्थलमार्गबाट आवतजावत ठप्प छ। आमाछिदिङ्मो र गोसाइँकुण्डका विकट बस्तीहरूमा हेलिकप्टरमार्फत खाद्यान्न तथा राहत सामग्री ढुवानी गरी जीवन रक्षा भइरहेको छ। बाढीले ६ सयभन्दा बढी घरहरू पूर्ण रूपमा नष्ट पारेपछि सयौँ परिवार विस्थापित भएका छन्, जसलाई काठमाडौँका गुम्बा तथा विभिन्न होल्डिङ सेन्टरहरूमा अस्थायी आश्रयको व्यवस्था मिलाइएको छ।

क्षेत्र / श्रेणी	क्षति तथा नोक्सानीको विवरण
मानवीय क्षति तथा बेपत्ता	• उत्तरगया गाउँपालिका: १२ जनाको मृत्यु, ८७७ जना बेपत्ता (कर्मचारी, शिक्षक तथा स्वास्थ्यकर्मीसहित) • गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका: ५४५ जना सर्वसाधारण तथा ५ जना जनप्रतिनिधि (उपाध्यक्ष, २ वडाध्यक्ष, २ वडा सदस्य) सम्पर्कविहीन • आमाछिदिङ्मो गाउँपालिका: २ जनाको मृत्यु, १९५ जना सम्पर्कविहीन • विदेशी पर्यटक: ५८७ जना पर्यटक अझै सम्पर्कविहीन (३६ देशका)
भौतिक संरचना तथा भवनहरू	• गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका: पालिका भवन, टिमुरे र स्याफ्रुवेसी स्वास्थ्य चौकी, नेपाल राष्ट्रिय आधारभूत विद्यालय पूर्ण रूपमा बगाएको • उत्तरगया गाउँपालिका: ६१८ वटा घर पूर्ण रूपमा नष्ट, २२ वटा टहरा, पालिका भवन, वडा नं. १ को कार्यालय, सामुदायिक स्वास्थ्य एकाइ, कृषि तथा पशु सेवा केन्द्र, आँखा केन्द्र र ३ वटा विद्यालय भवनमा क्षति • कालिका गाउँपालिका: १३ घर पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त, २८ घरपरिवार आंशिक विस्थापित • रसुवागढी भन्सार: भौतिक पूर्वाधार, मानिस, सवारीसाधन र मालसामान बाढीले बगाएको
यातायात, सडक तथा पुल	• बेत्रावती–मैलुङ सडक खण्ड पूर्ण रूपमा ध्वस्त • उत्तरगया क्षेत्रका ३ वटा पक्की पुल र ३ वटा झोलुङ्गे पुल बाढीले बगाएको • नुवाकोटको देवीघाटस्थित पक्की पुल बगाएको (जहाँ नेपाली सेनाले एक्रो ब्रिज जडान गरेको छ) • कैलाश मानसरोवर जाने पदमार्ग तथा अन्य पर्यटकीय बाटोहरू पूर्ण रूपमा अवरुद्ध
पूर्वाधार तथा सेवाहरू	• उत्तरगया वडा नं. १ लगायत धेरै क्षेत्रमा विद्युत र सञ्चार सेवा पूर्ण रूपमा ठप्प • स्थलमार्गबाट आवतजावत बन्द हुँदा राहत सामग्री ढुवानीमा असर (हेलिकप्टरमार्फत उद्धार र राहत वितरण भइरहेको)
कृषि तथा निजी सम्पत्ति	• ६०० भन्दा बढी घरपरिवार पूर्ण रूपमा विस्थापित • कालिका गाउँपालिका लगायतका स्थानमा मकै, आलु, फापर जस्ता खेतीबाली पूर्ण रूपमा नष्ट

जिल्ला प्रशासन कार्यालय रसुवाका अनुसार पहिलो चरणको उद्धार कार्य सम्पन्न भई नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलको संयुक्त टोलीले बेपत्ताहरूको खोजी कार्य निरन्तर जारी राखेको छ। स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरूले विस्थापित गाउँवासीलाई स्थायी स्थानान्तरण गर्न, बेपत्ताको खोजी तीव्र पार्न र राहत तथा पुनर्निर्माणका लागि सङ्घीय र प्रदेश सरकारसँग तत्काल विशेष सहयोगको माग गरेका छन्।