08/11/2026, 21:25:33
मङ्गलबार, साउन २६, २०८३

उपत्यकामा हर्षोल्लासका साथ मनाइयो गठेमङ्गल (घण्टाकर्ण) पर्व

नेवार समुदायद्वारा घण्टाकर्ण राक्षसको पुत्ला दहन गरी सुखशान्तिको कामना; धान रोपाइँपछि घरभित्रका कीटाणु भगाउने सांस्कृतिक परम्परा।


काठमाडौँ, साउन २६ गते । गठेमङ्गल अर्थात् घण्टाकर्ण चतुर्दशी नेवार समुदायको एक प्राचीन तथा विशिष्ट सांस्कृतिक पर्व हो। हरेक वर्ष साउन कृष्ण चतुर्दशीका दिन मनाइने यो पर्वलाई विशेषगरी सरसफाइ, धार्मिक आस्था र तन्त्रसाधनाको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ।

धान रोपाइँ सकिएलगत्तै मनाइने भएकाले यस दिन घर-आँगन सफा गर्ने, धूपबालेर दूषित किटाणु तथा नकारात्मक उर्जा भगाउने र सुखशान्तिको कामना गर्ने परम्परा छ। सांस्कृतिक मान्यतानुसार यस पर्वले समाजमा सरसफाइ र सकारात्मक वातावरण कायम राख्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ।

यस दिन काठमाडौँ उपत्यकाका विभिन्न स्थानमा नर्कट, पराल र छ्वालीबाट घण्टाकर्ण राक्षसको पुत्ला बनाई दोबाटो वा चौबाटोमा ठड्याइन्छ। दिनभरि बालबालिका तथा स्थानीयले जगात (कर) उठाउने र साँझपख उक्त पुत्लालाई दहन गर्ने वा नजिकैको नदीमा लगेर सेलाउने गरिन्छ।

तन्त्रोक्त विधि अनुसार भूत, प्रेत र पिशाच आदिको पूजा गरी तिनलाई बिदा गर्ने परम्परासमेत यस पर्वसँग जोडिएको छ। भक्तपुरको दत्तात्रय लगायत उपत्यकाका नेवार बस्तीहरूमा यो पर्व मौलिक रीतिरिवाज र हर्षोल्लासका साथ मनाउने गरिन्छ।