इन्द्रजात्राका लागि मजिपाः लाखे र झ्यालिन्चाको प्राचीन मुकुन्डो बाहिर निकालियो

काठमाडौँ, भदौ २३ गते । काठमाडौँको ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक पर्व इन्द्रजात्राका अवसरमा सोमबार मजिपाः लाखे (शान्त भैरव) र झ्यालिन्चा (आकाश भैरव) को प्राचीन ख्वापाः (मुकुन्डो) बाहिर निकालिएको छ। जैसीदेवलस्थित लाखेननीमा रहेको गोप्य माटोको सन्दुकभित्र सुरक्षित राखिएको मुकुन्डोलाई विशेष पूजा-आजा गरी बाहिर निकालिएको हो।

मजिपाः लाखेका मूल नाइके राजीव रञ्जितका अनुसार हरेक वर्ष भाद्र कृष्णपक्ष एकादशीका दिन मुकुन्डोलाई सन्दुकबाट निकाली रङरोगनका लागि यट्खा टोलस्थित चित्रकारकोमा लैजाने परम्परा छ। दशमीका दिन रङरोगन गरी फिर्ता ल्याइने मुकुन्डोलाई भोलिपल्ट रातो कपालले सजाएर जात्राका लागि तयार पारिन्छ।

द्वादशी अर्थात् इन्द्रजात्राको लिङ्गो उठाउने दिनदेखि विधिवत् रूपमा मजिपाः लाखेनाच सुरु हुने गर्दछ। आठ दिनसम्म नचाइसकेपछि समयबजी चढाई मुकुन्डोलाई पुनः ‘पिला’ (सन्दुक) भित्र राखिन्छ, जसलाई अर्को वर्षको इन्द्रजात्रामा मात्र पुनः बाहिर निकालिने परम्परा रहेको छ।

काठमाडौँ उपत्यकाको प्रमुख सांस्कृतिक धरोहरका रूपमा रहेको लाखे-नाचको आफ्नै मौलिकता र इतिहास छ। दानवत्वलाई शान्त गराई भ्रातृत्व स्थापित गरेको प्रतीकका रूपमा लिइने मजिपाः लाखेलाई प्राचीनकालमा राजदरबारमै लगेर पूजा गर्ने चलन समेत रहेको थियो।