युद्ध अन्त्य र हर्मुज जलघाँटी खोल्ने ७ दिने प्रस्तावमा अमेरिकी प्रतिक्रियाबारे इरानद्वारा समीक्षा: केही दिनभित्रै जवाफ दिने

काठमाडौँ, असोज २३ गते । इरानले सात दिनभित्र जारी युद्ध अन्त्य गर्ने र रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण हर्मुज जलघाँटी पुनः खोल्ने प्रस्तावमा अमेरिकाले दिएको प्रतिक्रियाको समीक्षा भइरहेको जनाएको छ।

इरानका विदेशमन्त्री सैयद अब्बास अराघचीले तेहरानमा आयोजित एक कार्यक्रमका क्रममा मध्यस्थकर्तामार्फत प्राप्त अमेरिकी धारणाको अध्ययन भइरहेको र आगामी केही दिनभित्रै त्यसको औपचारिक जवाफ पठाइने जानकारी दिनुभएको हो।

इरानले सेप्टेम्बर २२ मा न्युयोर्कस्थित संयुक्त राष्ट्रसङ्घको ८१औँ महासभाका क्रममा अमेरिका समक्ष यो सातदिने शान्ति योजना प्रस्तुत गरेको थियो। अमेरिकाले इरानका सर्तहरू स्वीकार गरेमा सात दिनभित्र युद्ध अन्त्य गरी जलमार्ग पुनः खोल्न इरान तयार रहेको प्रस्तावमा उल्लेख छ। इरानी अधिकारीहरूले लेबनानसहित सबै मोर्चामा पूर्ण युद्धविराम र हर्मुज जलघाँटी खोल्नु नै जारी कूटनीतिक संवादको मुख्य उद्देश्य रहेको स्पष्ट पारेका छन्।

कूटनीतिक वार्ता जारी रहे पनि इरानको आणविक कार्यक्रमलाई लिएर दुवै देशबिच मतान्तर कायमै छ। अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले युद्ध अन्त्यका लागि इरानले आफ्नो युरेनियम संवर्धन क्षमतामा उल्लेख्य कटौती गर्नुपर्ने सर्त अघि सार्नुभएको थियो। यसको जवाफमा इरानको आणविक ऊर्जा सङ्गठनका अध्यक्ष मोहम्मद एस्लामीले युरेनियम संवर्धन इरानको आणविक उद्योगको अभिन्न अङ्ग भएको भन्दै अमेरिकी धम्कीका अगाडि आफ्नो अडानबाट पछि नहट्ने स्पष्ट पार्नुभएको छ।

गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि संयुक्त आक्रमण गरेपछि सुरु भएको यो सङ्कटमा अप्रिल र जुन महिनामा विभिन्न युद्धविराम तथा समझदारीहरू भए तापनि अन्तिम सम्झौता हुन सकेको छैन। अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा एजेन्सी (IAEA) को नियमभित्र रहेरै आफ्ना गतिविधि सञ्चालन गरिरहेको दाबी गर्दै इरानले मध्यस्थकर्ताहरूमार्फत वासिङ्टनसँग संवाद भने निरन्तर जारी राखेको छ।