10/02/2026, 16:04:58
शुक्रबार, असोज १६, २०८३

राष्ट्रसंघमा नेपालको आवाज : जलवायु न्याय र भोटेकोशी विपद्का विषयमा प्रधानमन्त्री शाहको सम्बोधन ऐतिहासिक भएको मन्त्री खनालको दाबी


काठमाडौं, असोज १६ गते । परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले संयुक्त राष्ट्रसङ्घको ८१औँ महासभामा प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहले गर्नुभएको सम्बोधन नेपालको राष्ट्रिय हित र जलवायु न्यायका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण रहेको बताउनुभएको छ।

प्रतिनिधिसभाको शुक्रबारको बैठकमा नेपालको महासभा सहभागिता र प्रधानमन्त्री शाहको सम्बोधनबारे जानकारी गराउँदै मन्त्री खनालले सम्बोधनमा जलवायु न्याय, जलवायु वित्त र नेपालको राष्ट्रिय हितका विषयलाई प्राथमिकताका साथ उठाइएको बताउनुभयो।

नेपालले जलवायु परिवर्तनबाट भोगिरहेको असमान असर र जलवायु वित्तमा सहज पहुँचको आवश्यकताबारे अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यानाकर्षण गराइएको उहाँको भनाइ थियो। संयुक्त राष्ट्रसङ्घको ८१औँ महासभाको उच्चस्तरीय सप्ताहमा जलवायु वित्तमा समानता र पहुँचको विषय विश्व नेताहरूले समेत उठाएका थिए। ([Reuters][1])

भोटेकोशी विपद्लाई जलवायु सङ्कटको उदाहरणका रूपमा प्रस्तुत

मन्त्री खनालका अनुसार प्रधानमन्त्री शाहले २४ सेप्टेम्बर २०२६ मा महासभाको ‘जनरल डिबेट’ मा सम्बोधन गर्दै हालैको भोटेकोशी विपद्लाई जलवायु सङ्कटका गम्भीर प्रभावमध्ये एकका रूपमा प्रस्तुत गर्नुभएको थियो।

उहाँले विपद्बाट भएको जनधनको क्षति, भौतिक पूर्वाधारमा परेको असर तथा नागरिकको जनजीविकामा परेको प्रभावबारे अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यानाकर्षण गराउनुभएको मन्त्री खनालले जानकारी दिनुभयो।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घले पनि भोटेकोशी क्षेत्रमा आएको बाढीबाट रासुवा, नुवाकोट र धादिङलगायत क्षेत्रमा घर, कृषि भूमि तथा पशु आश्रयमा ठूलो क्षति पुगेको उल्लेख गरेको छ।

‘नेपालको योगदान न्यून, असर गम्भीर’

मन्त्री खनालका अनुसार प्रधानमन्त्री शाहले नेपालले विश्वव्यापी हरितगृह ग्यास उत्सर्जनमा ०.१ प्रतिशतभन्दा कम योगदान गरे पनि जलवायु परिवर्तनका असमान र गम्भीर असर भोगिरहेको विषय उठाउनुभएको थियो।

जलवायु परिवर्तन नेपालको लागि वातावरणीय समस्या मात्र नभई मानवीय तथा विकासको सङ्कटसमेत भएको प्रधानमन्त्रीको भनाइ रहेको मन्त्री खनालले बताउनुभयो।

प्रधानमन्त्री शाहले जलवायु जोखिममा रहेका नेपालजस्ता मुलुकका लागि जलवायु वित्त, प्रविधि हस्तान्तरण र क्षमता विकासमा अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग आवश्यक रहेको विषयसमेत उठाउनुभएको थियो। संयुक्त राष्ट्रसङ्घको ‘सगरमाथादेखि समुद्रसम्म’ सम्बन्धी उच्चस्तरीय कार्यक्रममा पनि हिमाली मुलुकहरूलाई प्रविधि, विज्ञता र पर्याप्त तथा पहुँचयोग्य वित्त आवश्यक रहेकोमा जोड दिइएको थियो।

महासचिव गुटेरेससँग भेटवार्ता

भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्री शाहले संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेससँग भेटवार्ता गर्नुभएको पनि मन्त्री खनालले सदनलाई जानकारी गराउनुभयो।

भेटका क्रममा गुटेरेसले नेपालमा भएको विपद्बाट भएको जनधनको क्षतिप्रति समवेदना व्यक्त गर्दै जलवायु मुद्दामा नेपालसँग संयुक्त राष्ट्रसङ्घको ऐक्यबद्धता रहेको बताउनुभएको जानकारी मन्त्री खनालले दिनुभयो।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभाका अध्यक्षले पनि सेप्टेम्बर २८ मा परराष्ट्रमन्त्री खनालसँगको भेटमा नेपालमा भएका बाढी, पहिरो र हिमपहिरो तथा जलवायु सङ्कटका बढ्दो प्रभावबारे छलफल गर्नुभएको थियो।

पुनर्निर्माणका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगको आग्रह

मन्त्री खनालले आफूले महासभामा सहभागिताका क्रममा नेपालमा हालै भएको विपद्पछि खोज, उद्धार र राहतमा सहयोग गर्ने छिमेकी, मित्रराष्ट्र तथा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायप्रति नेपालको तर्फबाट आभार व्यक्त गरेको बताउनुभयो।

विपद्पछि अब आवश्यक पर्ने पुनर्निर्माण तथा पुनःस्थापनाका लागि थप स्रोतसाधन आवश्यक पर्ने भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग सहयोगको आग्रह गरिएको उहाँले जानकारी दिनुभयो।

नेपालले महासभाको अवसरमा २५ सेप्टेम्बरमा आयोजना गरेको उच्चस्तरीय कार्यक्रममा पनि विज्ञान, नीति र लगानीलाई एकीकृत गर्दै हिमालदेखि समुद्रसम्मको जलवायु सम्बन्धलाई सम्बोधन गर्नुपर्नेमा जोड दिएको थियो।

नेपालको परराष्ट्र नीति र राष्ट्रिय हितमा जोड

मन्त्री खनालका अनुसार महासभामा नेपालको सहभागिताका क्रममा नेपालको परराष्ट्र नीति, राष्ट्रिय हित, सुशासन, विकास र समृद्धिको आकाङ्क्षा तथा अन्तर्राष्ट्रिय मुद्दामा नेपालको दृष्टिकोण प्रस्तुत गरिएको थियो।

उहाँले प्रधानमन्त्री शाह असोज ६ गते उच्चस्तरीय नेपाली प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्दै न्युयोर्क प्रस्थान गर्नुभएको र महासभासहित विभिन्न बहुपक्षीय तथा द्विपक्षीय बैठकमा सहभागी भएर असोज १० गते स्वदेश फर्किएको जानकारी दिनुभयो।

परराष्ट्रमन्त्री खनाल भने महासभासँग सम्बन्धित विभिन्न उच्चस्तरीय कार्यक्रम तथा द्विपक्षीय भेटवार्तामा सहभागी भएर असोज १४ गते स्वदेश फर्किएको सदनलाई जानकारी गराउनुभयो।