07/04/2026, 09:27:07
शनिबार, असार २०, २०८३

मनसुनभरि काठमाडौँ उपत्यकामा मेलम्चीको पानी आपूर्ति बन्द


काठमाडौँ, असार २० गते । मनसुन सक्रिय भएसँगै मेलम्ची खानेपानी विकास समितिले आयोजनाको हेड वक्र्स र मुहान क्षेत्रमा आउन सक्ने बाढी-पहिरोको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै काठमाडौँ उपत्यकामा पानी आपूर्ति बन्द गरेको छ । समितिले असार १९ गतेदेखि मनसुन अवधि नसकिएसम्मका लागि काठमाडौँमा पानी पथान्तरणको कार्य बन्द गरिएको जनाएको हो ।

पानी बन्द गर्नुका मुख्य कारणहरू:

  • सुरुङमा लेदो पस्ने जोखिम: मनसुन सक्रिय भएसँगै मेलम्चीको मुहान क्षेत्रभन्दा माथिल्लो भागमा रहेका पहिरो, गेग्र्यान तथा बाढीका कारण सुरुङभित्र माटो, ढुङ्गा र लेदो प्रवेश गर्ने जोखिम बढेको छ।
  • प्राविधिक समस्या: खोलामा पानीको बहाव बढ्दा धमिलोपना (टर्बडिटी) पानी प्रशोधन केन्द्रको क्षमताभन्दा बढी हुने र सुरुङको गेट पटक-पटक खोल्ने/बन्द गर्दा टनेलको संरचनामा असर पुग्न सक्छ।
  • मर्मत तथा निरीक्षण: विगत चार वर्षदेखि सुरुङको सफाइ, मर्मत र निरीक्षण (इन्सपेक्सन) नभएकाले पानी बन्द गरिएको यस अवधिमा सुरुङभित्र जमेको लेदो सफा गर्ने कार्य गरिनेछ।
  • कर्मचारीको सुरक्षा: खोलामा पानीको सतह बढ्दा मुहान क्षेत्रमा खटिने कर्मचारीको आवतजावतमा समेत असहजता पैदा भएको छ।

वैकल्पिक व्यवस्था र दीर्घकालीन योजना

मेलम्ची खानेपानी विकास समितिका कार्यकारी निर्देशक लक्ष्मीप्रसाद उपाध्यायका अनुसार दीर्घकालीन रूपमा बाह्रै महिना पानी पथान्तरण गर्नका लागि अहिले नयाँ हेड वक्र्सको अध्ययन भइरहेको छ ।

हालका लागि मेलम्चीको पानी बन्द भएको अवस्थामा विभिन्न वैकल्पिक स्रोतहरूबाट पानी सङ्कलन गरी काठमाडौँ उपत्यकाका आमउपभोक्तालाई खानेपानी वितरण गर्ने सम्बन्धमा काठमाडौँ उपत्यका खानेपानी लिमिटेड (KUKL) सँग समन्वय गरिने समितिले जनाएको छ ।

पृष्ठभूमि: २०७८ असार १ गते र सोही वर्षको साउन १६ र १७ गते मेलम्ची खोलामा आएको विनाशकारी बाढीले अम्बाथानस्थित हेड वक्र्स र पहुँचमार्ग लगायतका संरचनामा पूर्ण रूपमा क्षति पुर्‍याएपछि समितिले अस्थायी प्रणालीमार्फत काठमाडौँमा पानी पथान्तरण गर्दै आएको छ।